كاربرد روش نظريه برخاسته از داده‌ها در تحليل موقعيت شكل نگرفتن رفتارهاي اخلاق -‌ محورانه متناسب با الگوي اسلامي - ‌ايراني در دانش‌آموزان

برايند نظام آموزشي اخلاق-‌محور، جامعه‌اي متعالي و سرشار از رفتارهاي اخلاقي است. محور اصلي در برنامه‌درسي ارزش‌-مدار فراهم‌سازي زمينه‌‌اي است تا مربيان و متربيان از ﻃﺮيق اهداف، ﻣﺤﺘﻮا، روشهاي تدريس، شيوه‌هاي ارزشيابي و فعاليتهاي يادگيري، ضمن آشنايي با فضائل اخلاقي، در عمل و با استفاده از تكاليف اصيل، اين ارزشها و فضائل اخلاقي را در پندار، گفتار و رفتار خويش نهادينه سازند. در اين پژوهش تلاش شده ‌است، مبتني بر روش نظريه برخاسته از داده‌ها و با استفاده از رهيافت كلارك، به تحليل موقعيت شكل‌ نگرفتن رفتارهاي اخلاق-‌محورانه متناسب با الگوي اسلامي-‌ايراني در دانش‌آموزان، پرداخته شود. به اين‌منظور، نمونه‌گيري هدفمند و مصاحبه‌هاي گروهي با روش گفتگوهاي غير‌رسمي انجام شده است. تحليل داده‌ها بر اساس روش نقشه‌اي كردن و سه شيوه مصورسازي شامل نقشه موقعيت، عرصه‌ها و جهانهاي اجتماعي و وضعيت، انجام شده است. براي اعتباربخشي‌ يافته‌ها، از روشهايي مانند كنترل‌ يافته‌ها از سوي مشاركت‌كنندگان و همچنين از روش چندسويه‌سازي تحليل‌گر استفاده شده است. تحليل داده‌هاي گردآوري ­شده درباره مؤلفه‌هاي مؤثر در شكل ‌نگرفتن اخلاق-‌محوري در دانش‌آموزان، به بازنمايي هشت دسته مؤلفه‌‌ شامل «عاملين انساني منفرد، عاملين انساني جمعي، مؤلفه‌هاي غيرانساني، مؤلفه‌هاي مبتني بر روش، مؤلفه­‌هاي اجتماعي، مؤلفه­‌هاي مبتني بر ارزشيابي، مؤلفه­‌هاي مبتني بر محتوا و مؤلفه­‌هاي مبتني بر عملكرد» انجاميده است. نتايج نشان داده كه در پديده مخرب شكل نگرفتن رفتارهاي اخلاق-‌محورانه در دانش‌آموزان، مؤلفه‌هاي هدف، محتوا، روش، عملكرد و ارزشيابي مورد توجه والدين و معلمان و كتابهاي درسي، از اهداف اصيل، محتواي اصيل، روش اصيل، عملكرد اصيل و ارزشيابي اصيل، فاصله‌­اي دوچندان دارند. نتايج با ترسيم سه نقشه و بيان نظريه، به صورت داستان‌گونه و ترسيم شكل، گزارش شده است.