روش‌هاي كشف حقوق طبيعي موجودات

روش دست‌يابي به دانش در حوزه‌هاي گوناگون علوم امري مهم بوده و نتايج مهمي به‌دنبال دارد. يكي از مسائل دانش فلسفه حق، پاسخ اين پرسش است كه بشر با چه روش يا روش‌هايي مي‌تواند حقوق طبيعي موجودات را شناسايي كند؟ اين مقاله تلاش مي‌كند اين پرسش را به‌صورت زير پاسخ دهد. حق (داشتن) به معناي شايستگي است. اين مفهوم مفهومي فلسفي است كه از مقايسه هر موجود (هدف‌مند) با هدف آن فهميده مي‌شود. به دليل آنكه صاحبان حق به دسته‌هاي گوناگون تقسيم مي‌شوند، براي شناسايي حقوق طبيعي آنها روش‌هاي مختلف به شرح زير به‌كار مي‌روند: شناسايي حقوق طبيعي بشر از راه علم انسان به نفس خويش، يعني به روش شهودي ممكن است. شناسايي حقوق ذاتي خداي متعال به يكي از سه روش شهودي، عقلي و نقلي امكان دارد. حقوق طبيعي ديگر انواع موجودات (فرشتگان، جنيان، حيوانات، گياهان، جمادات و گروه‌هاي اجتماعي) به روش عقلي، نقلي، عقلي ـ تجربي يا نقلي ـ تجربي شناخته مي‌شوند. حاصل آنكه، حقوق طبيعي (ذاتي) موجودات را نه از يك روش خاص، بلكه از روش‌هاي مختلف مي‌توان شناخت. اين روش‌ها عبارتند از: روش عقلي، روش شهودي، روش نقلي و يا تركيبي از آنها. روش پژوهش در اين مقاله روش عقلي است.