تقرير انتقادي مسأله «بساطت وجود» و مهم‌ترين كاربست‌هاي آن در آثار كلامي، حكمي و عرفاني

محقق طوسي مسأله «بساطت وجود» را به‌عنوان يكي از مسائل امور عامه در كتاب «تجريد الاعتقاد» بيان كرده‌ و پس از وي، شارحان اين كتاب به شرح ديدگاه محقق طوسي پرداخته‌‌اند.صدر المتألهين در برخي از آثارش به اين مسأله صرفاً اشاره نموده و در كتاب اسفار فصلي را براي آن سامان داده ‌است.شارحان حكمت متعاليه نيز اين مسأله را در آثار خود تبيين كرده‌اند. بساطت وجود در برخي منابع عرفاني، همچون كتاب تمهيد القواعد نيز بيان شده‌است.اين مسأله در منابع مزبور با دو تعبير ايجابي (يعني الوجود بسيط) و سلبي (يعني لا جزء له، لا جزء خارجي له و لا جزء حملي، لا حدّ له و لا جنس له و لا فصل له) عنوان شده ‌است.بساطت وجود و عدم تركب آن از سه جهتِ اجزاي ذهني، خارجي و مقداري قابل بررسي است. اين مسأله، كاربست‌هاي مهمي همچون بداهت تصوري وجود، وحدت تشكيكي وجود، اشتراك مراتب وجود در اوصاف كمالي، كامل بودن وجود و وجوب بالذات وجود دارد.پژوهش حاضر با تتبعي گسترده در منابع كلامي، حكمي و عرفاني و به روش توصيفي- تحليلي، مسأله بساطت وجود و كاربست‌هاي آن را با رويكردي انتقادي تبيين و بررسي كرده ‌است.