روش‌شناسي كاربرد پيش‌فرض‌هاي طبيعيِ مسائل قواي نفس در علم‌النفس صدرايي

مسائل مربوط به قواي نفس يكي از مهم‌ترين مباحث علم‌النفس صدرايي است. به دو جهت مسائل قواي نفس با پيش‌فرض‌هاي طبيعي آميخته شده است؛ جهت اول آنكه فلاسفه پيش از ملاصدرا، مسائل علم‌النفس را در بخش طبيعيات مورد بحث قرار داده‌اند و جهت دوم آنكه نفس و بدن رابطه وثيقي با يكديگر دارند، به‌طوري كه پرداختن برخي مسائل مربوط به قواي نفس مستلزم بحث از مسائل مربوط به بدن نيز مي‌باشد. در اين نوشتار كه داده‌ها به‌صورت كتابخانه‌اي جمع‌آوري شده و به روش عقلي مورد تحليل و بررسي قرار گرفته است، مشخض شده كه پيش‌فرض‌هاي طبيعي همچون نظريه عناصر اربعه، مزاج و افلاك نه‌گانه و گزاره‌هاي تجربي مربوط به آثار و عملكرد اعضاي بدن حيوان به سه نحو در مباحث قواي نفس به‌كار رفته است؛ به اين صورت كه برخي از اين پيش‌فرض‌ها در اثبات مسائل به‌كار رفته است؛ مانند احصاء و اثبات قواي نفس، ضروري بودن قوه لامسه و اثبات قواي نفوس فلكي. برخي ديگر از اين پيش‌فرض‌ها نيز در تبيين مسائل استفاده شده است؛ مانند تعريف و تحديد قواي نفس، تبيين عملكرد قواي نفس و جايگاه آلات و قواي نفس؛ و برخي از پيش‌فرض‌هاي طبيعي، منشأ طرح مسائل خاص در مباحث قواي نفس شده است؛ مانند مسائل قواي نفس فلكي.