ساختار و مباني شكل‌گيري «منظر بين‌فرهنگي» در بستر ايران و عمان

گسترش ارتباطات در جهان امروز، منجر به افزايش روابط ميان بسترهاي فرهنگي مختلف در زمينه‌هاي گوناگون شده ‌است و ظهور مفاهيمي چون دهكدۀ جهاني، جهاني‌شدن و فرهنگ‌زايي از نتايج آن مي‌باشد. چالشي كه اكنون جهان به خود مي‌بيند، نحوۀ ارتباط فرهنگ‌ها در ساختارهاي ارزشي متفاوت با يكديگر است. معماري به‌عنوان يكي از عواملي كه بيشترين اثرپذيري از فرهنگ را دارد، متأثر از اين گسترش ارتباطات بوده و نيازمند پاسخي مناسب در راستاي تحقق مباني مراودات فرهنگي است. بسياري از پژوهشگران حوزۀ معماري و معماري منظر به بررسي اثرگذاري فرهنگ بر معماري پرداخته‌اند و اصولي را براي اين موضوع ارائه كرده‌اند. اكنون وجود ارتباط فراوان ميان بسترهاي فرهنگي مختلف در جهان، اين مسئله را طرح مي‌كند: آن محيطي كه تحت تأثير دو يا چند واحد فرهنگي مختلف شكل بگيرد، از چه مباني پيروي مي‌كند؟ در اين راستا، ابتدا پژوهش‌هاي پيشين درخصوص تأثير منظر از فرهنگ بررسي شده و بحث با محوريت ويژگي‌هاي فرهنگي دو كشور ايران و عمان مورد تحليل قرار گرفته‌اند. روش پژوهش نيز شامل تحليل تطبيقي نظريات موجود در شكل‌گيري منظر بين‌فرهنگي و معماري متأثر از فرهنگ و متناسب‌سازي مفاهيم و نظريه‌ها با واقعيت‌هاي ميداني است. در نتيجه با ارائۀ شناسه‌هاي مشترك منظرين تأثيرپذيرفته از فرهنگ هر دو سرزمين، چنين بيان شده است كه معماري و منظر ايران و عمان داراي هويت بسيار نزديك بوده و بنابراين شكل‌گيري چارچوب‌هاي منظر بين‌فرهنگي ميان اين دو بستر امكان‌پذير خواهد بود. در آخر جهت تحقق هدف، به بهره‌مندي از ارزش‌هاي فرهنگي مشترك، استفاده از سازوكارهاي شكل‌دهنده معماري و منظر تأثير پذيرفته از فرهنگ همسو، به‌كارگيري مصالح مشابه و بوم‌آورد هر دو سرزمين، رجوع به نمادها و الگوهاي مشترك دو فرهنگ با تكيه‌بر زيرساخت‌هاي اعتقادي و مذهبي واحد و پرهيز از تأكيد بر ساختارهاي ضد ارزش، توصيه شده‌ است.