مقايسه كارايي گياهان مختلف در حذف هيدروكربن‌هاي نفتي كل از خاك‌هاي مناطق نفت‌خيز

آلودگي خاك با هيدروكربن‌هاي نفتي يك مشكل زيست‌محيطي مهم است. روش‌هاي فيزيكي و شيميايي متعددي براي مقابله با آلودگي‌هاي نفتي در خاك وجود دارد. گياه‌پالايي يك فناوري نسبتاً نوين پالايش خاك‌هاي آلوده است كه در آن از گياهان مقاوم و مناسب جهت حذف يا كاهش غلظت آلاينده‌ها از محيط‌زيست استفاده مي‌شود. در اين پژوهش، خاك آلوده به هيدروكربن‌هاي نفتي از اطراف چاه‌هاي استخراج نفت غرب استان كرمانشاه برداشت شد. محل نمونه-برداري خاك غير آلوده كم‌ترين فاصله را با محل نمونه‌برداري خاك آلوده داشت. پس از تعيين مقدار كل هيدروكربن‌هاي نفتي در خاك‌هاي آلوده، خاك‌هاي آلوده با خاك غير آلوده در 4 نسبت وزني مختلف (صفر، 10، 25 و 35 درصد آلودگي) با يكديگر مخلوط شدند. سپس بذر 6 گياه مختلف (جو، چمن، يونجه، شاهدانه، گاودانه و كاملينا) در 3 تكرار در گلدان‌ها كشت شدند. پس از اتمام دوره‌ كشت، گياهان برداشت و برخي ويژگي‌هاي فيزيولوژيك گياهان و همچنين درصد كاهش هيدروكربن‌هاي نفتي در خاك اندازه‌گيري شدند. به‌طوركلي رشد اكثر گياهان روند كاهشي متناسب با افزايش ميزان آلودگي خاك از خود نشان داد، اما اين كاهش رشد در گياهان مختلف، متفاوت بود. گياه كاملينا اگرچه قادر به جوانه‌زني در خاك‌هاي آلوده به هيدروكربن‌هاي نفتي بود اما وجود اين آلاينده‌ها در خاك مانع از رشد و عملكرد مناسب گياه شد، بنابراين استفاده از آن در مطالعات بعدي گياه‌پالايي خاك‌هاي آلوده به نفت، توصيه نمي‌شود. طبق نتايج مقايسه ميانگين-ها، درصد هيدروكربن‌هاي نفتي در تيمارهاي كشت شده، تفاوت آماري معني‌داري با تيمار بدون كشت نداشت و از آنجايي كه كل خاك‌هاي مورد بررسي استريل نشده و داراي باكتري‌هاي بومي بودند پس احتمالاً تجزيه و حذف هيدروكربن‌ها توسط باكتري‌هاي بومي موجود در خاك صورت گرفته است. از اين‌رو احتمال مي‌رود كه تقويت باكتري‌هاي بومي در اين گونه خاك‌ها باعث افزايش تجزيه و تخريب هيدروكربن‌هاي نفتي شود.