تأثير اسيدي كردن خاك فسفات و ورمي‌كمپوست بر سينتيك رهاسازي فسفر در خاك آهكي

فسفر يكي از مهمترين عناصر ضروري براي رشد گياهان و توليد محصولات كشاورزي است. درخاك‌‌هاي آهكي به علت pH بالا، درصد زياد كربنات كلسيم، كمبود مواد آلي و رطوبت؛ كمبود فسفر به صورت يك عارضه عمومي ديده مي‌‌شود. قابليت جذب فسفر تابع واكنش‌‌هاي مختلف خاك است. سرعت و مقدار آزادسازي فسفر قابل استفاده تابع واكنش‌‌هاي خاك و زمان انجام اين واكنش‌‌ها مي‌‌باشد. اطلاعات درباره سرعت آزادشدن فسفر در خاك آهكي محدود مي‌‌باشد. مطالعه سينتيك رهاسازي فسفر از خاك شاخص خوبي براي بررسي وضعيت جذب فسفر توسط گياه مي‌‌باشد. هدف از اين تحقيق مطالعه سينتيك رهاسازي فسفر و به دست آوردن بهترين معادله براي توجيه رهاسازي فسفر از يك خاك آهكي تحت تاثير اسيدي كردن خاك فسفات و ورمي‌كمپوست بود. در اين مطالعه به منظور بررسي توان خاك فسفات و ورمي‌كمپوست اسيدي شده در رهاسازي فسفر آزمايشي با 2 تكرار و 5 تيمار شامل: 1- شاهد، 2- خاك فسفات، 3- خاك فسفات اسيدي شده، 4- ورمي كمپوست و 5- ورمي كمپوست اسيدي شده انجام شد و پس از دو هفته انكوباسيون در دماي ℃2±20 ميزان فسفر رهاشده نمونه‌‌ها با دستگاه اسپكتروفتومتر در زمان‌‌هاي 0.25 تا 256 ساعت اندازه‌‌گيري شد. شش مدل سينتيكي براي توصيف رهاسازي فسفر مورد استفاده قرار گرفت. معادله الوويچ ساده شده با ميانگين ضرايب تبيين (R2) 0.79 و با ميانگين خطاي معيار (SE) 0.4 در تمام تيمار‌‌ها رهاسازي فسفر از خاك را به خوبي توصيف كرد. نتايج نشان داد كه در ابتدا رهاسازي فسفر سريع و با گذشت زمان كاهش يافت. اسيدي كردن خاك فسفات و ورمي كمپوست منجر به تسريع و افزايش رهاسازي فسفر گرديد. نتايج همچنين نشان داد كه با اسيدي كردن ورمي‌كمپوست، به دليل كاهش pH مي‌‌تواند موجب كاهش تثبيت فسفر در تيمارهاي حاوي مواد آلي نسبت به كود شيميايي شود و فسفر سريع‌‌تر از اين منبع آلي رها گردد.