مديريت سبز در دانشگاه رازي: پيش‌ران‌ها كدام‌اند؟

تلفيق ابعاد مديريت سبز در ساختار دانشگاه تبديل به موضوعي كليدي در هدايت جامعه و دانشگاه به‌سوي دستيابي به اهداف توسعه‌ي پايدار شده است. ازاين‌رو، تعيين وضعيت كنوني مديريت سبز در دانشگاه و شناسايي پيش‌ران‌هاي آن مي‌تواند به دانشگاه‌ها در توسعه‌ي فعاليت‌هاي مرتبط با مديريت سبز ياري رساند؛ بنابراين، هدف اين پژوهش در گام اول تعيين وضعيت شاخص‌هاي مديريت سبز در دانشگاه رازي و سپس، شناسايي عامل‌هاي اثرگذار بر توسعه‌ي آن از ديدگاه كاركنان و اعضاي هيأت علمي اين دانشگاه بود (965 = N). بدين منظور، با استفاده از روش نمونه‌گيري طبقه‌اي انتساب متناسب (بر اساس جنسيت و سطح تحصيلات) تعداد 250 تن به‌عنوان نمونه‌ آماري انتخاب شدند. ابزار گردآوري داده‌ها، پرسشنامه‌اي محقق ساخته بود كه روايي و پايايي آن از طريق محاسبه‌ي «نسبت روايي محتوا»، ميانگين واريانس استخراجي (AVE)، آلفاي كرونباخ و ضريب پايايي تركيبي (CR) تأييد شد. داده‌ها در محيط نرم‌افزارهاي Smart-PLS و SPSS Win20 و با استفاده از تحليل عاملي اكتشافي به روش تحليل مؤلفه‌هاي اصلي و چرخش واريماكس تجزيه‌وتحليل شدند. يافته‌ها نشان داد كه تمركز دانشگاه رازي بر ابعاد كاربري و ساختمان، زباله و بازيافت و آب و انرژي است. در مقابل، به ابعاد آموزشي و پژوهشي مديريت سبز توجه كمتري داشته است. يافته‌هاي حاصل از تحليل عاملي اكتشافي نشان داد كه درمجموع هشت عامل بر توسعه‌ي فعاليت‌هاي مديريت سبز در دانشگاه اثرگذارند و درمجموع 54.717 درصد از واريانس متغيرهاي اثرگذار بر مديريت سبز در دانشگاه رازي را تبيين مي‌كنند. اين عامل‌ها به ترتيب عبارت بودند از: 1. استراتژي و فرهنگ حاكم بر دانشگاه، 2. فشارهاي محيطي (فشار قانوني، تقليدي و اجتماع)، 3. آموزش و توانمندي‌هاي كنشگران دانشگاهي، 4. ارزش‌هاي كنشگران، 5. نگرش بهره‌برداران نسبت به مديريت سبز، 6. همكاري‌هاي نهادي، 7. ارزيابي و گزارش‌دهي و 8. فرهنگ‌سازي.