تحليل اثرات اكوتوريسم در توانمندسازي جوامع محلي (مطالعه موردي: شهرستان سوادكوه)

با توجه گسترش اكوتوريسم، بررسي اثرات آن بر توانمندسازي جوامع محلي از اهميت بالايي برخوردار است. از همين رو، اين پژوهش به دنبال اندازه‌گيري ميزان توانمندسازي جوامع محلي در اثر اكوتوريسم بود. در اين راستا با بهره‌گيري از چارچوب مفهومي چرخ توانمندسازي مندوزا راموس (2013)، پيمايشي در شهرستان سوادكوه اجرا شد. بر اين اساس، با استفاده از فرمول دانيل، حجم نمونه برابر 240 نفر برآورد شد كه اين تعداد با استفاده از روش نمونه‌گيري در دسترس انتخاب شدند. داده‌ها از طريق يك پرسشنامه‌ گردآوري شد كه براي تعيين روايي آن علاوه بر نظرخواهي از متخصصان (روايي صوري)، از روايي همگرا استفاده شد. به‌منظور محاسبه پايايي آن نيز دو روش آلفاي كرونباخ و پايايي تركيبي بهره گرفته شد. تجزيه‌وتحليل داده‌ها با استفاده از نرم افزارهاي SPSS نسخه 22 و Smart PLS انجام شد. يافته‌هاي حاصل آمار استنباطي كه با استفاده از تحليل عاملي تأييدي انجام پذيرفت، نشان داد كه توانمندسازي جامعه محلي داراي پنج مؤلفه اصلي (روان‌شناختي، محيط‌زيستي، سياسي، اقتصادي و اجتماعي) است و همگني و پايايي معرف‌ها مورد تأييد بود. همچنين، نتايج نشان داد كه ميانگين توانمندسازي كل در شهرستان سوادكوه برابر 3.1 از 5 بود. بيشترين ميزان توانمندسازي مربوط به مؤلفه‌هاي توانمندسازي روان‌شناختي (3.35) و محيط‌زيستي (3.22) بود و كمترين ميزان توانمندسازي مربوط به مؤلفه‌هاي سياسي (2.89) و اقتصادي (2.96) بود. مؤلفه توانمندسازي اجتماعي (3.10) در وضعيت متوسط قرار داشت. بر اين اساس توصيه‌ مي‌شود؛ با رويكرد مشاركتي و با بهره‌گيري از اصول و فنون تسهيلگري نسبت به بهبود توانمندسازي سياسي و اقتصادي در شهرستان سوادكوه اقدام شود.