شماره ركورد
1348638
عنوان مقاله
بازآفريني مجموعۀ مسجد عليشاه تبريزي بر پايۀ كاوشهاي باستانشناختي و نگارههاي سفرنامههاي تاريخي
پديد آورندگان
آجورلو ، بهرام دانشگاه هنر اسلامي تبريز - دانشكدۀ حفاظت آثار فرهنگي , مظهري ، روژين دانشگاه هنر اسلامي تبريز
از صفحه
35
تا صفحه
48
كليدواژه
مسجد عليشاه تبريزي , ارگ عليشاه , باستانشناسي , سفرنامۀ شاردن , سفرنامۀ مطراقچي
چكيده فارسي
بيان مسئله: بازسازي يا بازآفريني بخشهاي ويرانشدۀ مجموعۀ مسجد تاجالدين عليشاه هميشه از پرسمانهاي بنيادين باستانشناسي و تاريخ معماري ايران بوده است. بر پايۀ يافتههاي باستانشناختي، آنچه امروز در ايوان ارگ عليشاه ديده ميشود، بنايي است يكپارچه آجري كه در دو مرحلۀ جداگانه ساخته شده كه بخش شمالي آن قديميتر از بخش جنوبي است. در شماري از گزارشهاي تاريخي نيز به آرامگاه تاجالدين عليشاه وزير، معروف به طاووسخانه، در پشت مسجد عليشاه اشاره رفته است. فرضيۀ اين پژوهش پيشنهاد ميكند كه برمبناي نشانگان آوار طاقبند صفۀ عليشاه و روايتها و نگارههاي تاريخي، كاربري سازۀ كنوني ارگ عليشاه (بخش الحاقي جنوبي)، آرامگاه تاجالدين عليشاه وزير بوده است و همچنين بازآفريني مسجد عليشاه بهصورت مسجدي چهارايواني با چهار مناره پيشنهاد ميشود. روش پژوهش: روند بازآفريني ساختار ارگ عليشاه مبتني بر يافتههاي باستانشناختي و همچنين بهرهگرفتن از نگارههاي دو سفرنامۀ مطراقچي و شاردن است كه مجموعۀ عليشاه را پيش از زمينلرزۀ 1193ق نشان ميدهند. نتيجهگيري: همخواني يافتههاي باستانشناختي با نگارههاي مطراقچي و شاردن دلالت دارند كه ارگ كنوني تبريز همان طاووسخانه است كه آن را پشت مسجد چهارايواني عليشاه ساخته بودند. مجموعۀ ديني عليشاه دست كم از شش سازۀ معماري مسجد، مدرسه، زاويه، حوض بزرگ مرمرين، آرامگاه عليشاه و ديوار پيراموني مجموعه با يك سردر ورودي شكل ميگرفت؛ ايوان جنوبي به شبستان مسجد، ايوان غربي به مدرسه و ايوان شرقي نيز به زاويۀ عليشاه راه مييافتند.
عنوان نشريه
باغ نظر
عنوان نشريه
باغ نظر
لينک به اين مدرک