نظام نيازهاي انسان در پرتو تفسير نيايشي آيۀ «انتم الفقراء» با بهره‌گيري از نيايش‌هاي صحيفۀ سجاديه

از جمله اوصافي كه قرآن كريم انسان را بدان وصف مي‌كند صفت «فقر» است، كه در آيه 15 سورۀ فاطر با عبارت «انتم الفقراء» از آن ياد شده است. براي شناخت انسانِ فقير بايد مصاديق فقر را شناخت، تا هم با شناخت مصاديق اوج احتياج انسان نمايانده شود و هم به راهكارهاي رفع نيازها برسد. مراجعه به تفاسير ذيل اين آيه تنها كلياتي در باب انواع فقر به دست مي‌دهند و مصاديق دقيق و ابعاد نيازمندي را روشن نمي‌سازند، اما سؤال اصلي اين است كه مصاديق اين فقر و نيازمندي چيست. نيايش‌ها، از جمله‌ نيايش‌هاي پربار صحيفۀ سجاديه، مصاديق دقيق‌تري از فقر را بيان مي‌كنند و در پرتو تفسيري نيايشي آيه، نظام نيازهاي انسان شناخته مي‌شود، نظامي كه در يك نگاه قابل دسته‌بندي به نيازها، از جمله: نيازهاي بنيادين مانند روزي، نيرو، انگيزشي: مانند عفو، اميد، انس و عملكردي مانند بصيرت، اطاعت، توكل، ذكر و فرانيازها، از جمله: رحمت، بخشش و محبت هستند. اين پژوهش بر آن است تا با روش تحليل محتواي مضموني و با گردآوري مطالب به صورت كتابخانه‌اي، به تفسير نيايشي اين آيه و ترسيم يك نوع از نظام نيازها، با كاربست نيايش‌هاي صحيفه بپردازد و ظرفيت اين نوع تفسير را در حد توان خويش روشن سازد.