بررسي تأثير دوربين‌هاي ثبت تخلف سرعت در ايمني شبكه جاده‌اي به كمك روش سري زماني (مطالعه موردي: آزادراه تبريز – زنجان)

با توسعه سريع سيستم‌هاي آزادراهي و بزرگراهي، مسأله ايمني ترافيك به دليل افزايش سرعت موجب نگراني مردم و سياست‌گذاران عرصه حمل‌ونقل شده است. محدوديت سرعت به‌عنوان يكي از متداول‌ترين شيوه‌هاي مديريت راهها در زمينه ايمني، نقشي مؤثر را در حفظ ايمني مسافران ايفا مي‌كند. بنابراين مطالعه در مورد اثرات كنترل ترافيك با اعمال محدوديت سرعت بر روي جاده‌ها (مخصوصاً آزادراه‌ها و بزرگراه‌ها)، از نظر علمي براي اطمينان از ايمني مسافران و كارايي عملكردي ارزش قابل‌توجهي دارد. در اين پژوهش، عمليات گردآوري، ثبت، چارچوب‌سازي و نرمال كردن داده‌ها توسط نرم‌افزار Excel و جهت ساخت مدل سري زماني نيز، از نرم‌افزار IBM SPSS استفاده شد. سپس در قالب يك مطالعه قبل و بعد، ابتدا با استفاده از روش سري زماني، مدلسازي پيش‌بيني تصادفات جاده‌اي مسير آزادراهي محور تبريز ‌ زنجان در سال طرح (سال حضور دوربين‌ها در مسير) انجام پذيرفت، پس از آن با مقايسه نتايج به دست آمده از آن‌ها با داده‌هاي موجود، به ميزان تأثير دوربين‌هاي ثبت تخلف سرعت در كاهش مخاطرات اين محور و بهبود ايمني پرداخته شد. با مقايسه داده‌هاي سال طرح ( داده‌هاي واقعي و پيش‌بيني شده) و بررسي تأثير دوربين‌ها در محور آزادراه برون‌شهري تبريز‌زنجان، ملاحظه شد كه تعداد تصادفات فوتي تا 76 درصد كاهش يافت. تأثيرگذاري وجود دوربين‌هاي كنترل سرعت در كاهش تعداد تصادفات مقدار 5 درصد بود و متأسفانه تأثير مثبتي بر روي تعداد تلفات جرحي نداشت و در بازه مورد مطالعه تلفات جرحي در اين سال 38 درصد رشد را نشان مي‌دهد. با بررسي داده‌هاي موجود از سال‌هاي پايه اول لغايت سال افق پيش‌رو مشاهده گرديد كه ارتقاء ايمني جاده‌ها با افزودن طرح‌هاي مناسب امكان‌پذير بوده و دوربين‌هاي كنترل سرعت در اين محور عملكرد قابل قبولي را در جهت مديريت ايمني بجا گذاشته و هر سه پارامتر تعداد تصادفات، تعداد متوفيان و تعداد مجروحين، يك روند كاهشي داشتند.