وضعيت شغلي معلمان زن در عصر رضاشاه

تحول در نظام آموزشي عصر رضاشاه ذيل گفتمان دولت مدرن ملي و به تبع آن رشد و گسترش آموزش زنان با هدف تربيت زن و مادر جديد ايراني، به اشتغال چشمگير زنان در نظام آموزشي به‌ويژه به عنوان معلم منجر شد. دربارۀ ضرورت آموزش زنان، رشد سوادآموزي، توسعۀ مدارس دخترانه و تربيت معلم در دورۀ رضاشاه تحقيقات ارزنده‌اي صورت گرفته است، اما آنچه كمتر به آن توجه شده، وضعيت اشتغال زنان معلم و چالش‌هاي پيش روي آنها در دوره مذكور است. مسئلۀ اصلي اين نوشتار چگونگي وضعيت شغلي معلمان زن در دورۀ رضاشاه است. پاسخ به اين سؤال از مسير بررسي كمّي و كيفي آموزش معلمان زن، افزايش و كاهش تعداد آنها در مدارس، شرايط استخدام، محدوديت‌ها و دشواري‌هاي آن، وضعيت حقوق آنها و همچنين تفاوت‌ها و تبعيض‌هاي جنسيتي در اين حرفه، با  تكيه بر اسناد و برخي نشريات اين دوره صورت گرفته است. يافته‌هاي پژوهش مبتني بر تجزيه و تحليل آمار و جداول به دست آمده است و نشان مي‌دهد كه آموزش زنان در مقايسه با مردان از اهميت كمتري برخوردار بود. اين مسئله مدارس دخترانه و معلمان زن را با مشكل دائمي كمبود بودجه، دستمزدهاي كم و تبعيض جنسيتي در قانون استخدام مواجه كرده بود. فقر مردم و عدم تمكّن مالي براي پرداخت شهريۀ اندك مدارس ملي دخترانه، به‌ويژه در ايالات و در نتيجه حقوق پايين و كار زياد در كنار توأمانيِ اشتغال بيرون از منزل با مسئوليت‌هاي زنان در خانه، از ديگر مشكلات معلمان زن بود كه گاهي به استعفاي آنها منجر مي‌شد.