بحران در كميسيون‌هاي كمك به مستمندان و تشكيل سازمان اردوهاي كار (331-1338ش)

در دهۀ 1320ش. با هجوم انبوهي از افراد مستمند از شهرهاي كوچك و مناطق روستايي به شهرهاي بزرگ، برنامه ها و سياست هاي اجتماعي مختلفي به منظور رسيدگي به اين افراد در دستور كار قرار گرفت. با اين حال، اصلي ترين مشكل رسيدگي به اين مستمندان، نبود منابع مالي مشخص براي اين منظور بود؛ به همين دليل در آذر 1331ش. يك لايحۀ قانوني به تصويب رسيد كه براساس آن از هر ليتر بنزين مصرفي داخلي كشور، بيست دينار عوارض براي جمع‌آوري و به كار گماردن متكديان أخذ مي شد. با تأمين منابع مالي لازم، در سال 1331ش. در شهرهاي مختلف كشور نهادهايي با عنوان كميسيون هاي كمك به مستمندان، به منظور رسيدگي به اين افراد تشكيل شد. با وجود اين اقدامات، در دهۀ 1330ش. بحران حضور مستمندان در شهرهاي بزرگ تشديد شد و اين امر موجب انحلال اين كميسيون ها در سال 1338ش. و جايگزين شدن نهادي تازه‌تأسيس با عنوان «سازمان اردوهاي كار» به جاي آنها شد. بر اين اساس، پرسش اصلي نوشتۀ حاضر اين است كه چرا چنين كميسيون هايي نمي توانستند مشكل مستمندان را در سطح كشور حل كنند و چرا سازمان اردوهاي كار جايگزين اين نهاد شد. با توجه به اين مقدمات،‌ در اين نوشته ابتدا تشكيل اين كميسيون ها و تغييرات صورت‌گرفته در آنها تا سال 1338ش. بررسي شده است. سپس سعي شد با توجه به اين توصيف، مشكلات اين كميسيون ها در اين فاصلۀ زماني شرح داده شده و در آخر نشان داده شود كه چرا ساختار و خدمات چنين كميسيون هايي به سبب شدت داشتن بيكاري پنهان در مناطق روستايي، نمي توانست مشكل مستمندان را در سطح كشور حل كند.