بررسي تطبيقي ساختار آييني نوروز سياوشان و آكيتو برمبناي نظريّه اسطوره و آيين

مدّعاي اصلي نظريّه اسطوره و آيين، تأثيرگذاري اسطوره‌‌ها و آيين‌‌ها بر يكديگر و درنتيجه وابستگي اسطوره به آيين است. بنا بر اين نظريّه، اسطوره و آيين ساختاري مشترك دارند. سياوش در فرهنگ ايراني و تموز در فرهنگ سامي از ايزدان گياهي و دو آيين «نوروز سياوشان» و «آكيتو (نوروز بابلي)»، آيين‌هاي مرتبط با اين اسطوره‌ها هستند. با توجّه به نظريّۀ اسطوره‌ و آيين، در اين جستار ابتدا دو آيين مورد نظر را بررسي كرده و سپس به مقايسه ساختار «آكيتو» با «نوروز سياوشان» و ديگر آيين‌هاي مرتبط باقي‌مانده از آن؛ مانند «عمونوروز» و «مير نوروزي» با عنوان الگوواره قرباني پادشاه مقدّس پرداخته‌ايم. يافته‌هاي پژوهش نشان داد كه وجه اشتراك موجود در ساختار اسطوره-آييني سياوش و تموز، تكرار نمايشي هر ساله اين آيين‌ها و تكرار الگوي مرگ و تولّد دوبارۀ شاه است. قرباني شاه ركني اصلي است كه براي بازگشت بركت به جامعه در هر دو آيين اجرا مي‌شود. وجود دوگانگي سوگواري و شادخواري، برگزاري سوگواري‌ با محوريّت زنان، وجود مكان‌هاي مخصوص براي اجراي آيين و ساختن پيكرك ايزد از جمله شباهت‌هاي موجود در هر دو آيين است.