خاك‌مالي كردن نامه، تطوّر ايدئولوژيك يك مفهوم كتابتي

كم نيستند سنت‌هايي كه به تدريج از قلمرو دانش و تجربه به عرصۀ ايدئولوژي يا مذهب گام مي‌نهند. خاك‌مالي كردن نامه‌ها يكي از سنت‌هاي نسخه‌شناسانه و كتابتي است كه به تدريج از يك كنش تجربي به باوري مذهبي تبديل شده است. در اين نوشته مي‌كوشيم با بررسي متون كهن فارسي و عربي، علل پديدآيي سنت خاك‌مالي كردن نامه‌ها را تبيين كنيم و در ادامه نشان دهيم كه چگونه اين سنت نوشتاري كه مربوط به حوزۀ كتابت بوده است، به تدريج در متون مذهبي، شكلي ديني و ايماني گرفته و تبديل به نوعي از استحباب شده است. از رهگذر اين بررسي، مي‌توان دريافت كه چگونه يك باور علمي پس از طي مراحل گوناگون و ورود به متون مذهبي، تبديل به يك ساخت مذهبي مي‌شود و به تبع آن انواع گوناگوني از خرافه‌ها نيز شكل مي‌گيرد.