بررسي ميزان پايداري اجتماعي و رضايت از محيط زندگي (مطالعۀ موردي: ناحيۀ 1 منطقة 9 تهران)

يكي از مباحث مهم پايداري شهرها، توجه به شاخص‌ها و زمينه‌هاي ايجاد پايداري اجتماعي است. در اين ميان، محله به‌عنوان مبناي فيزيكي-اجتماعي مي‌تواند نقش بسيار مهمي در تكامل پايداري شهرها ايفا كند و ابعاد آن به‌‌مثابه يكي از مهم‌ترين و كليدي‌ترين ابزار در برنامه‌ريزي‌ها كاربرد دارد. پژوهش حاضر با هدف بررسي وضعيت پايداري اجتماعي در ناحيه 1 منطقة 9 تهران با روش توصيفي-تحليلي انجام شد. براساس حجم نمونه و نمونه‌گيري فضايي، 383 خانوار انتخاب شده و پرسشنامه‌ها ميان آن‌ها توزيع شدند. براي تحليل داده‌ها، از تكنيك مك‌گراناهان استفاده شد و تحليل فضايي با استفاده از آماره موران كلي و آماره لكه داغ و سرد در نرم‌افزار ArcGIS صورت گرفت. نتايج نهايي تكنيك مك‌گراناهان براساس بلوك‌هاي شهري محاسبه و با نقشه نهايي پايداري اجتماعي مشخص شد. نتايج تكنيك مك‌گراناهان نشان مي‌دهد كه ميان مؤلفه‌هاي انسجام اجتماعي، امنيت و دسترسي با ميزان رضايت، رابطه همبستگي زياد و مستقيم وجود دارد و نشان مي‌دهد كه با افزايش ميزان انسجام اجتماعي، دسترسي و امنيت، ميزان رضايت ساكنان از محيط زندگي نيز افزايش مي‌يابد. نتايج تحليل فضايي نيز الگوي خوشه‌اي مقادير پايداري اجتماعي را نشان داد؛ بر اين اساس، وضعيت پايداري اجتماعي در بخش‌هاي غربي ناحيه يعني بخش‌هاي جنوبي محله استاد معين و بخش غربي محله دستغيب داراي وضعيت مطلوب است و اين ميزان در بخش شرقي ناحيه يعني بخش جنوبي محله هوشيار و بخش شرقي محله دستغيب وضعيت نامطلوب دارد. بيشترين ميزان پايداري در محله استاد معين و بخش‌هاي مركزي و غربي محله دستغيب و كمترين ميزان پايداري در محله هوشيار است؛ بنابراين براي افزايش ميزان پايداري اجتماعي در ناحيه 1 منطقة 9 شهر تهران، لزوم ايجاد زمينه‌هاي تسهيل جريان نوسازي و افزايش مشاركت، افزايش زمينه‌هاي ايجاد امنيت و رضايت ساكنان، ضروري به نظر مي‌رسد.