توسعه مدل شبيه‌سازي توالي بارش روزانه با استفاده از زنجيره ماركف و حفظ همبستگي مكاني (مطالعه موردي: استان خوزستان)

يكي از راه‌حل‌هاي عملي در بخش كشاورزي پيش بيني بارندگي و پراكندگي زماني آن است. مديريت مناسب استفاده از آب باران و پيش بيني وقوع و يا عدم وقوع بارش در دوره هاي روزانه نقش بارزي در برنامه ريزي هاي كشاورزي و مديريت منابع آب دارد. در اين مطالعه به منظور مدل سازي بارش 24 ساعته و توالي هاي مربوطه، از داده هاي بارش روزانه چهار ايستگاه سينوپتيك استان خوزستان كه داراي اقليم‌هاي خشك معتدل، نيمه‌خشك معتدل و دوره آماري 30 ساله بودند، استفاده گرديد. شبيه سازي فقط براي ماه هايي صورت گرفت كه در آن ها بارش ثبت‌شده، وجود داشت. بدين منظور از مدل زنجيره ماركف مرتبه هاي اول، دوم و سوم دو حالته براي محاسبات وقوع بارش استفاده گرديد. براي تعيين مناسب ترين مرتبه مدل زنجيره ماركف از آزمون AIC استفاده شد. هم‌چنين با توجه به اهميت حفظ همبستگي مكاني بين ايستگاه هاي مورد بررسي، از روش ويلكس در شبيه سازي وقوع بارش استفاه گرديد. عملكرد روش ويلكس در شبيه سازي وقوع بارش روزانه توسط مدل زنجيره ماركف مرتبه اول و همبستگي مكاني بين ايستگا‌ه‌هاي مورد بررسي با استفاده از شاخص آماري ضريب تعيين (R^2) مورد ارزيابي قرار گرفت. نتايج بررسي معيار AIC نشان مي د هد كه مدل زنجيره ماركف مرتبه اول براي برآورد وقوع بارش روزانه مناسب ترين مدل مي باشد. بر اساس اين معيار، به طور متوسط برتري مدل زنجيره ماركف مرتبه اول از مرتبه دوم و سوم به ترتيب 61 و 74 درصد براي تمام ايستگاه هاي مطالعاتي بوده است. هم‌چنين براساس معيار R^2 ،مشخص شد كه روش ويلكس قادر است با دقت قابل قبولي، وقوع بارش را به صورت منطقه‌اي شبيه‌سازي نمايد.