بررسي تأثير برنامه مبتني بر تلفن همراه بر پريشاني روانشناختي مراقبين خانوادگي بيماران مزمن انسدادي ريوي

هدف بيماري مزمن انسدادي ريوي يكي از شايع‌ترين علل مرگ‌و‌مير در جهان است كه به‌علت ماهيت پيشرونده خود منجر به تأثير بر سطح عملكردي بيماران مي‌شود. مشكلات و ناتواني‌هاي متعدد ناشي از بيماري منجر به وابستگي اين بيماران به مراقبين خانوادگي مي‌شود. به دنبال تغييرات ايجادشده در زندگي مراقبين، اغلب مراقبين خانوادگي در معرض پريشاني روان‌شناختي قرار مي‌گيرند كه منجر به كاهش كيفيت مراقبت ارائه‌شده به بيماران مي‌شود. مشاركت دادن مراقبين در آموزش بازتواني ريوي بيماران، يكي از روش‌هاي كاهش پريشاني روان‌شناختي است. باتوجه‌به ظهور عصر ديجيتال و محدوديت‌هاي آموزش حضوري مانند اتلاف زمان و هزينه، برنامه بازتواني ريوي مبتني بر تلفن همراه‌ به‌عنوان يكي از روش‌هاي نوين براي پشتيباني آموزشي از مراقبين دردسترس است. بنابراين اين مطالعه با هدف تعيين تأثير برنامه بازتواني ريوي مبتني بر تلفن همراه، بازتواني ريوي بر ديسترس روان‌شناختي مراقبين افراد مبتلا به بيماري مزمن انسدادي ريوي انجام شده است. روش بررسي اين مطالعه يك كارآزمايي در عرصه است كه بر روي 70 مراقب خانوادگي افراد مبتلا به بيماري مزمن انسدادي ريوي انجام شد. نمونه‌ها به‌صورت دردسترس از كلينيك جامع تنفس خورشيد انتخاب و پس از بررسي معيارهاي ورود، توسط نرم‌افزار ميني مايزيشن به‌صورت تصادفي در 2 گروه آزمايش و كنترل قرار گرفتند. گروه آزمايش از برنامه بازتواني ريوي مبتني بر تلفن همراه به‌مدت 6 هفته استفاده كردند. براي گروه كنترل نيز آموزش بازتواني ريوي حضوري (روتين) به‌صورت 12 جلسه در طي 6 هفته ارائه شد. مراقبين هر 2 گروه به‌مدت 2 بار در هفته از طريق تماس تلفني پيگيري مي‌شدند. ابزار جمع‌آوري اطلاعات شامل پرسش‌نامه‌هاي اطلاعات جمعيت‌شناختي و پريشاني روان‌شناختي كسلر بود كه قبل و بعد از مداخله توسط مراقبين تكميل شد. تحليل داده‌ها با استفاده از نرم‌افزار SPSS نسخه 24 و آزمون‌هاي من ويتني، كاي اسكوئر و تي‌مستقل و زوجي انجام شد. يافته‌ها براساس تحليل نتايج، دو گروه ازنظر مشخصات جمعيت‌شناختي همگن بودند و اختلاف معناداري بين مشخصات فردي دو گروه وجود نداشت. ميانگين سني مراقبين گروه آزمايش و كنترل به‌ترتيب 14/8±44/1، 13/8±47/7 سال بود. در گروه آزمايش 4/71 درصد مراقبين زن و در گروه كنترل 9/82 درصد مراقبين زن بودند (P 0/05). قبل از مداخله تفاوت معناداري ازنظر متغير پريشاني روان‌شناختي بين دو گروه آزمون و كنترل نبود (P=0/684)، اما بعد از مداخله بين دو گروه از نظر پريشاني روان‌شناختي تفاوت معنادار بود (0/001= P). ميانگين نمره پريشاني روان‌شناختي قبل و بعد از مداخله در گروه مداخله به‌ترتيب 14/97±65/6، 4/5±10/25 بود و كاهش معناداري داشته (P 0/000) و پريشاني روان‌شناختي در گروه كنترل 7/91±15/68، 5/42±14/6 تغييرمعنادار نداشته است (P=0/101). نتيجه‌گيري نتايج اين مطالعه بيانگر آن است كه آموزش از طريق برنامه بازتواني ريوي مبتني بر تلفن همراه در جهت كاهش پريشاني روان‌شناختي مراقبين خانوادگي بيماران مزمن انسدادي ريوي كاربردي مي‌باشد. وضعيت رواني مطلوب مراقبين در كيفيت مراقبت ارائه‌شده به بيماران تأثير دارد، بنابراين استفاده از اين روش در آموزش مراقبين بيماران مزمن انسدادي ريوي توصيه مي‌شود.