مفهوم و خصائص حكم تعبدي و اختلافات فقهي و اصولي مترتب بر آن

حكم تعبدي اصطلاحي در علوم كلام، اصول فقه و فقه، و غالباً اصطلاحي در مقابل حكم معلل، و داراي تعاريف مختلف است. در تعريف راجح، عبارت از حكمي است كه علت ظاهر ندارد، گرچه حكمت آن ظاهر باشد. جنبه حق اللهي بودن احكام، نيابت ناپذيري مسائل، جنبه اختصاصي بودن قضايا و قطعي الدلاله بودن نصوص، از جمله خصائص امور تعبدي هستند. سؤالات و مباحث مختلفي بر مفهوم حكم تعبدي مترتب شده و اختلاف در اين حوزه‌ها، اثر خود را بر بسياري از موضوعات فقهي گذاشته است. اين پژوهش به روش توصيفي- تحليلي و از نوع تحليل محتوا و بر اساس منابع اصولي و فقهي اهل سنت انجام شده است. اصالت تعبد در احكام عبادي و اصالت تعليل در احكام غير عبادي، وجود حكمت در احكام تعبدي، الحاق احكام متردد بر احكام معلل و معقول المعني، افضليت امتثال حكم تعبدي يا تعقلي به تناسب مراتب ايماني و شناخت عبد از معبود، عدم اجراي قياس در حكم تعبدي و حجيت قول صحابي مشتمل بر حكم تعبدي از جمله ترجيحات اين پژوهش مي‌باشند.