تأثير قصد عدم تأديۀ عوض بر صحت معاملات دَيني

گاهي طرف معامله، هنگام تشكيل معاملۀ دَيني يا استفاده از مال غير، قصد دارد كه عوض را نپردازد. قصد عدم پرداخت با تعهد به پرداخت كه اثر مستقيم يا غيرمستقيم معاملات معوّض است منافات دارد. از اين‌رو، اين مسئله مطرح مي‌شود كه آيا چنين معامله‌اي صحيح است يا نه. اين مسئله دربخش معاملات فقه و نيز درعباداتي كه اين گونه قراردادها و معاملات به نحوي با آنها ارتباط داردمطرح شده‌است مانند وضو، غسل و نماز كه در آنها اباحۀ آب و نيز مكان و پوشش نمازگزار شرط صحت عبادت است. در بحث معاملات نيز، قصد عدم پرداخت ممكن موجب بطلان معامله، غصبي شدن يد گيرنده و تبدّل عوض المسمي به عوض المثل گردد. اين مقاله با استفاده از روش توصيفي‌-‌تحليلي و ابزار كتاب‌خانه‌اي در صدد تبيين و توجيه نظري است كه معامله‌اي را كه در آن مديون قصد پرداخت دين را ندارد باطل مي‌داند.