گياه پالايي خاك هاي آلوده به اورانيوم توسط گياهان گندم و آفتابگردان

هدف:امروزه، آلودگي محيط زيست و پيامدهاي آن به يكي از جدي ترين نگراني هاي بشر تبديل شده است و مديريت آلودگي ناشي از ورود مواد خطرناكي مانند راديونوكلئيدها، آفت كش ها و فلزات سنگين از اهميت ويژه اي برخوردار است. پيشرفت در فناوري و دانش هسته اي موجب افزايش رهايش و تجمع پسماندهاي هسته اي و راديونوكلئيدها در محيط زيست شده است. استخراج از معادن، توليد و پردازش سوخت هاي هسته اي و عمليات نظامي از مهمترين علل توليد پسماندهاي هسته اي هستند. به دليل امكان انتقال راديونوكلئيدها به زنجيره ي غذايي، آلودگي خاك با اين آلاينده ها خطرات بسياري براي سلامت انسان ايجاد مي كند. روش هاي فيزيكي و شيميايي مختلفي براي زدودن پسماندهاي هسته اي وجود دارند؛ اما اغلب آن ها گران قيمت و پيچيده هستند. گياه پالايي فناوري نوظهوري است كه براي پاكسازي محيط زيست آلوده از گياهان و ميكروب هاي وابسته به آن ها استفاده مي كند. اين فرآيند، بسيار ساده، كاربردي، مقرون به صرفه و دوست دار محيط زيست است. در اين پژوهش از گياهان گندم و آفتاب گردان براي حذف اورانيوم از خاك هاي مناطق معدني ساغند و بندرعباس استفاده شد. همچنين، اثر غلظت هاي مختلف اسيد سيتريك بر ميزان دسترس پذيري گياهان به اين عنصر بررسي شد.روش ها: براي تعيين pH و اجزاي تشكيل دهنده ي خاك از دستگاه pHمتر و آناليز طيف سنجي فلوئورسانس اشعه ي ايكس استفاده شد. همچنين، آناليز سنتيلاسيون مايع براي تعيين غلظت و ميزان جذب اورانيوم به كار گرفته شد.يافته ها: به طوركلي، آفتاب گردان در جذب اورانيوم از خاك ساغند عملكرد بهتري داشت. در مورد جذب اورانيوم از خاك بندرعباس نيز در عدم حضور اسيد سيتريك و در غلظت هاي پايين آن، گندم عملكرد بهتري داشت؛ اما با افزايش غلظت اسيد دسترس پذيري آفتاب گردان به اورانيوم موجود در خاك افزايش پيدا كرد.نتيجه گيري: درمقايسه با گندم، آفتابگردان در جذب اورانيوم از خاك ساغند پيش و پس از افزودن اسيد عملكرد بهتري داشت. درمورد جذب اورانيوم از خاك بندرعباس نيز در حالت عدم استفاده از اسيد سيتريك و در غلظت هاي پايين آن، گندم عملكرد بهتري داشت؛ درحالي كه با افزايش غلظت اسيد ميزان جذب اورانيوم توسط آفتاب گردان افزايش پيدا كرد.