بررسي بيان ژن‌هاي bZIP،MPK6 ،Peroxidase72 ،MurG ،Lipoxigenase ،ACC synthase و ACC oxidase به عنوان ژن‌هاي دخيل در مكانيسم مقاومت نخل خرما به كنه تارتن Oligonychus afrasiaticus

هدف: به منظور شناسايي ژن‌هاي دخيل در مقاومت نخل خرما به كنه تارتن (Oligonychus afrasiaticus)، جهت تعيين مكانيسم مولكولي مقاومت نخل خرما به كنه تارتن در اين پژوهش بيان برخي از ژن هاي منتخب مورد بررسي قرار گرفت.مواد و روش‌ها: از شش رقم خرما (سه رقم نسبتاٌ مقاوم و سه رقم حساس) موجود در پژوهشكده خرما و ميوه‌هاي گرمسيري كشور، اهواز در اواخر تيرماه و همزمان با فعاليت كنه نمونه‌برداري انجام شد. پس از استخراج RNA و سنتز cDNA، بيان هفت ژن شامل ژن‌هايbZIP1 ،MPK6 ،Peroxidase72 ، MurG،Lipoxigenase ، ACC synthase و ACC oxidase به روش qRT PCR بررسي شدند. جهت طراحي آغازگرها پس از بررسي نواحي كد‌كننده ژن‌هاي منتخب (CDS) و همترازي آنها با ژنوم خرما توسط Clustal W با استفاده از پايگاه‌‌هاي Primer3 و IDT طراحي و ارزيابي نهايي شدند. پس از پايان آزمايش ميزان نسبي رونوشت ژن‌ها تعيين و با هم مقايسه شدند.نتايج: نتايج نشان داد كه همه ژن‌هاي منتخب به استثناي ژن MPK6 در ارقام زاهدي، حلاوي و استعمران داراي بيان بودند. ژن MurG در ارقام مقاوم شامل زاهدي، حلاوي و استعمران، بيان بيشتري نسبت به ارقام حساس شامل ليلوئي، خضراوي و برحي نشان داد. بيان نسبي ژن Peroxidase72 در ارقام نسبتا مقاوم شامل زاهدي (100%) و كمترين بيان نسبي ژن در رقم حساس ليلوئي (76/81%) بود. ژن bZIP در ارقام نسبتاً مقاوم شامل زاهدي (100%) و كمترين بيان نسبي ژن در رقم حساس ليلوئي (76/83%) بود. ژن Lipoxigenase در ارقام نسبتاً مقاوم شامل زاهدي (100%) و كمترين بيان نسبي ژن در رقم حساس ليلوئي (73/55%) بود. بيان نسبي ژن ACC synthase در ارقام نسبتاً مقاوم شامل زاهدي (100%) و كمترين بيان نسبي ژن در رقم حساس ليلوئي (81/55 %) بود. ژن ACC oxidase در ارقام نسبتاٌ مقاوم شامل حلاوي (100%) و كمترين بيان نسبي ژن در رقم حساس ليلوئي (37/85 %) بود. بيان ژن MPK6 در ارقام حساس مشاهده شد، امّا براي اين ژن در ارقام نسبتاً مقاوم بياني مشاهده نشد.نتيجه‌گيري: بيان برخي از ژن‌ها در ارقام حساس و مقاوم از الگوي منظمي پيروي كرده و بيان ژن‌هاي ديگر داراي الگوي نامنظمي بودند.بنابراين مي‌توان گفت كه احتمالا نقش محصول ژن‌هاي MurG و bZIP به صورت تنظيم مثبت القاء مقاومت نخل خرما نسبت به كنه است امّا نقش محصول ژن MPK6 به صورت تنظيم منفي القاء مقاومت به كنه در نخل خرما است. در مورد ژن‌هاي Peroxidase72 و ACC oxidase الگوي ثابت بين ارقام حساس و بين ارقام نسبتاً مقاوم ملاحظه نشد.