گونه ‌شناسي نقشِ سياق در تفسير مِن وحي القرآن (از نقش‌آفريني در تعيين معنا تا خروج از دلالت ‌يابي)

«سياق» از مهم‌ترين عناصر دخيل در فهم مدلول آيات قرآني‌ است و توجه به آن در فهم دقيق‌تر آيات اثري انكارناپذير دارد. «سياق» در يك دسته‌بندي به درون‌متني (مقالي) و برون‌متني (حالي) تقسيم مي‌شود. محمّدحسين فضل‌الله از هر دو نوع سياق يادشده در تفسير مِن وَحي القرآن به گستردگي بهره برده است. برخي از كاركردهاي متنوّع سياق در تفسير وي عبارتند از: ارائۀ معناي متفاوت از كلمه، ترجيح يك قرائت از واژه بر ديگر قرائتها، تعيينِ مرجع ضماير، رفع تناقض ظاهري ميان آيات، تمييزِ تفسير از «جَري»، ردّ معناي ظاهري و توجّه دادن به معناي عميق و باطني، تضعيف برخي از روايات سبب نزول و.... بر اساس يافته‌هاي اين پژوهش، بيش از ده گونه تعامل متفاوت مفسّر در به كارگيري سياقِ مقالي و حالي در تفسيرش به چشم مي‌خورد. گفتني است به‌رغم اهمّيت «سياق» در دلالت‌يابي از آيات قرآن، گاه فضل الله آن‌را از دايره فهم مراد آيه خارج ساخته و با تمسّك به ديگر قرائنِ برون‌ متني به تفسير آيه روي آورده ‌است.