نظام ديني آخرين بازماندگان آريائي در كافرستان افغانستان

مردمان ناحيۀ كوهستاني شرق افغانستان تا يكصد سال پيش، داراي فرهنگ هندوايراني و ايدئولوژي مبتني بر دامداري بودند. اين آريايي‌‌ها كه سرزمين‌شان از طرف مسلمانان، كافرستان و بعد از ورود اسلام نورستان خوانده شد، آخرين بازمانده از باورها و آيين‌هاي آرياييان باستان بوده‌‌اند كه به‌دليل شرايط جغرافيايي و اجتماعي تا يك سدۀ اخير در اين ديار باقي مانده‌‌اند. آن‌ها به زبان‌هاي مختلف هندواروپايي سخن مي‌‌گفتند و داراي جنبه‌هايي از مذاهب هند و آريايي بودند. در اين پژوهش ضمن پرداختن به كليات تاريخي و ريشۀ قوميتي نورستانيان، طرحي كلي از پرستش خدايان مختلف و ارتباط آن‌ها با فرهنگ عظيم هندوايراني و سير تحولات احتمالي در اين نظام اعتقادي با نگاهي به نظريۀ دومزيل مورد بررسي قرار مي‌‌گيرد؛ بنابراين پرسش اصلي اين خواهد بود كه آيا مي‌‌توان خدايان اين كافران و باورها آن‌ها را در طرحي همانند نظام پانتئوني دمزيل مطرح كرد؟ رابطۀ اين باورها با نظام عقيدتي هندوايراني چگونه قابل‌تبيين است؟ اهميت اين پژوهش در اين است كه فرهنگ و عقايد اين مردم مي‌‌تواند نمايانگر زندگي اجتماعي و ديني آرياييان كهن هند و ايران باشد. پژوهش حاضر با ابزاركتابخانه‌‌ايي و با روش تطبيق و تحليل داده‌‌ها صورت گرفته است.