طراحي الگوي ظرفيت خط مشي‌گذاري در مجلس شوراي اسلامي

ظرفيت خط مشي‌ به توانايي توسعه «گزينه‌هاي خط مشي» براي دستيابي به اهداف عمومي اشاره دارد. خط مشي‌گذاري با قانونگذاري در تعامل تنگاتنگ است؛ از يك‌سو، خط مشي‌هايي در قالب لوايح و طرح‌ها به قانون تبديل مي‌شوند و از سوي ديگر، برخي از قوانين خود جنبه خط مشي دارند؛ بنابراين، هرچه ظرفيت خط مشي‌گذاري در مجلس تقويت شود، قانونگذاري نيز تقويت مي‌شود. قراين و مسائلي همچون تورم قوانين، صف طولاني طرح‌ها و لوايح در كميسيون‌ها و همچنين لزوم خط مشي‌پژوهي براي ايجاد قوانين پويا و مادر، وجود دارد كه بر لزوم مطالعه ارتقاي ظرفيت خط مشي‌گذاري در مجلس شوراي اسلامي مي‌افزايد. هدف از اين پژوهش، طراحي الگو از طريق شناسايي عناصر تشكيل‌دهنده ظرفيت خط مشي‌گذاري و شناسايي روابط بين آنهاست. اين پژوهش با رويكرد كيفي و استراتژي مطالعه موردي انجام شده است كه در آن مجلس شوراي اسلامي به ‌عنوان مورد مطالعه به ‌صورت عميق و كيفي بررسي مي‌شود. بررسي برخي از بيانات مقام معظم رهبري، مصاحبه‌هاي نمايندگان مجلس شوراي اسلامي، خبرگان قانونگذاري و خط مشي‌گذاري، گزارش‌هاي كارشناسي و طرح‌ها و لوايح، ابزارهاي گردآوري اطلاعات هستند؛ زيرا اين پژوهش مبتني‌بر چندروشي يا كثرت‌گرايي است. روش تحليل داده‌ها براساس تحليل مضمون است كه سرانجام الگوي نهايي با چارچوب ورودي – پردازش - محصول - زمينه طراحي شده است. زيرساخت‌هاي ظرفيت‌سازي، غني‌سازي ظرفيت خط مشي‌ها و ظرفيت خط مشي‌هاي ارتقا‌يافته و همچنين محيط حاكم بر ظرفيت خط مشي‌ها از عناصر شكل‌دهنده الگو هستند كه توجه و عملياتي‌سازي آنها به وضع قوانين مادر و تقويت كارويژه‌هاي مجلس شوراي اسلامي منجر مي‌شود.