اثر عصاره زنيان و كارون بر اختلالات رفتاري القا شده توسط بي‌حركتي مزمن در رت‌هاي نر بالغ

مقدمه: در اين تحقيق، اثر عصاره هيدرواتانلي زنيان و كارون (از تركيبات موجود در زنيان) بر يادگيري و حافظه فضايي و اضطراب در رت هاي نر بالغ مواجه شده با استرس بي حركتي مزمن بررسي شد. روش بررسي: در اين مطالعه از 60 سر رت استفاده شد و حيوانات به 6 گروه (هر گروه 10 رت تقسيم شدند). رت ها براي مواجهه با استرس، هر روز 6 ساعت به مدت 21 روز متوالي در مقيدكننده قرار گرفتند و كارون (mg/kg‌20) و عصاره زنيان (mg/kg 500) را به صورت گاواژ دريافت نمودند. يادگيري و حافظه فضايي با استفاده از ماز آبي موريس و اضطراب توسط ماز به‌علاوه مرتفع ارزيابي شد. مطالعات آماري با استفاده از SPSS version.16 و تجزيه و تحليل اطلاعات از طريق One-way ANOVA و Tukey انجام گرفت. نتايج: بي‌‌‌حركتي مزمن باعث شد رت‌‌ها در ماز آبي موريس در مقايسه با گروه كنترل، زمان ( P 0/01) و مسافت ( P 0/05) بيشتري را براي رسيدن به سكوي پنهان طي كنند و زمان و مسافت كمتري را در ربع دايره هدف شنا كنند ( P 0/05). درصد ورود به بازوي باز ( P 0/001) در ماز به‌علاوه مرتفع و درصد زمان ماندن در اين بازو ( P 0/01) نيز در مقايسه با گروه كنترل كمتر بود. تيمار كارون موجب بهبود عملكرد رت‌هاي استرسي در ماز موريس شد اما عصاره زنيان اثري بر نقص حافظه حيوانات استرسي نداشت. تيمار عصاره زنيان و كارون موجب افزايش درصد ورود به بازوي باز و درصد زمان ماندن در بازوي باز در حيوانات مواجه شده با استرس شد. نتيجه‌گيري: عصاره زنيان و كارون، رفتار اضطرابي را در رت‌هاي مواجه شده با استرس بي‌حركتي مزمن كاهش مي‌‌دهند و تيمار كارون از بروز نقص حافظه در اين حيوانات جلوگيري مي‌كند. احتمالاً زنيان (تا حدي از طريق كارون) در كاهش آسيب‌هاي ناشي از استرس در سيستم عصبي موثر باشد.