تحليل اسطوره‌شناختي سير تحوّل شخصيت بنيادين قهرمان، در افسانه‌هاي «آهوبچّه» و «خواهر و برادر» براساس نظريۀ «سفر قهرمان» كمپبل

نقد كهن‌الگويي يونگ، از زيرمجموعه‌هاي نقد روان‌شناختي است. در اين‌گونه نقد، آركي‎تايپ‌هاي موجود در اثر بررسي مي‌شوند. آن‌ها، لايه‌هاي مبهم ضمير ناخودآگاه جمعي بشر هستند كه جنبۀ موروثي دارند و با نفوذ در ضمير ناخودآگاه جمعي، بخشي ذاتي از سازمان روان‌شناختي فرد مي‌شوند. يكي از پركاربردترين كهن‌الگوها كه الگويي جهاني و معتبر است؛ «مقولۀ سفر قهرمان كمپبل» است. وي آن را «هستۀ اسطورۀ يگانه» ناميد. كمپبل سفر را متشكّل از سه مرحلۀ: عزيمت، جدايي و بازگشت مي‌داند كه رشد كهن‌الگوها در روان فرد، مستلزم گذر از اين مراحل است. برابر اين مقوله، قهرمانان در افسانه‌هاي گوناگون، در قالب و هيئت‌هايي مختلف هستند و سرگذشتي مشابه دارند. پژوهش حاضر به روشي توصيفي - تحليلي با هدف نقد كهن‌الگويي سفر قهرمان در افسانۀ «آهوبچّه» و «خواهر و برادر» است. قهرمان در اين افسانه‌ها، بدون درنظرگرفتن تقارن زماني و عدم تقارن آن، واكاوي مي‌شوند و شباهت‌هاي ساختاري سفر قهرمان محرز مي‌شود. سفر قهرمان در آثار روايي ملّت‎هاي گوناگون، بيشتر از الگويي واحد پيروي مي‌كنند. بيداري قهرمان درون در وجود شخصيت‌هاي قهرماني برپايه انگاره كمپبل، پايان‎دهنده‌ اين نظريۀ است كه باعث فرايند دگرديسي مي‌شود.