واكاوي نقش‌هاي شش‌گانۀ زبان در ديوان «الزمن الضيق» از سنيه صالح و «ديدار صبح» از طاهره صفارزاده برپايۀ نظريۀ ارتباطي ياكوبسن

واكاوي متون برمبناي نظريه‌هاي جديد نقد ادبي، يكي از روش‌هاي دستيابي به جنبه‌هاي ساختاري آن‌ها در عصر حاضر است. ازجمله اين نظريه‌ها، مدل ارتباطي ياكوبسن، زبان‎شناس روسي است. ياكوبسن به مسائل ساختار زباني در شعر توجّه داشته و شعر را جزء جدايي‌ناپذير زبان‎شناسي دانسته است. وي ارتباط را از راه شش كاركرد عاطفي، ترغيبي، همدلي، ارجاعي، فرازباني و ادبي زبان تعريف كرده است. پژوهش حاضر مي‎كوشد به‌صورت تطبيقي و با رويكرد توصيفي - تحليلي، به جستجوي ساختار زبان و كاركردهاي اساسي آن از منظر مدل ارتباطي ياكوبسن در اشعار سنيه صالح (1935-1985) شاعر معاصر اهل سوريه و طاهره صفارزاده (1315-1387) شاعر معاصر ايراني بپردازد. يافته‌ها نشان مي‌دهد، با توجّه به ويژگي‌هاي شعري و همچنين مضامين موجود در ديوان‌ «ديدار صبح» از صفارزاده، وجه غالب نقش‌هاي زباني در آن به‎ترتيب نقش‌هاي؛ ارجاعي، ترغيبي و ادبي است، چنان‎كه نقش‌هاي عاطفي، ادبي و ارجاعي از نقش‌هاي غالب كلامي در ديوان «الزمن الضيق» از سنيه صالح است. بررسي فرايند ارتباط در ديوان‌هاي هر دو شاعر در آشنايي بهتر و بيشتر با نگرش و عقايد و انديشۀ شاعران مؤثّر افتاده است.