بررسي و ارزيابي آزمايشگاهي تاثير نصب كف‌بند بر كاهش عمق آب‌شستگي در پايين‌دست سرريز پلكاني با آب‌پايه كنگره‌اي

از جمله راه هاي كنترل فرسايش بستر در رودخانه ها، استفاده از سازه هاي كنترل تراز بستر مانند سرريزهاي پلكداني مي باشد.برآورد ميزان و حجم آبشستگي و روش هاي كاهش آن از زمينه هاي مهم در طراحي و ايمني اين سازه ها است.يكي از راه‌كارهاي كاهش عمق آب‌شستگي در پايين‌دست سازه‌هاي ريزشي نظير سرريزهاي پلكاني، استفاده از كف‌بند مي‌باشد. در تحقيق حاضر تاثير نصب كف‌بند در پايين‌دست سرريز پلكاني با و بدون آب‌پايه كنگره‌اي با شيب‌هاي 1:2 و 1:3 بر تغييرات عمق آب‌شستگي در پايين‌دست آن به صورت آزمايشگاهي مورد بررسي قرار گرفت. آزمايش‌ها براي شرايط مختلف دبي، هندسه آب‌پايه‌ها و طول‌كف‌بند صورت پذيرفت. تجزيه و تحليل نتايج نشان دادكه در سرريز پلكاني با شيب 1:2 و در دامنه دبي‌هاي حداقل و حداكثر با افزايش طول كف‌بند به دو سوم ارتفاع سرريز، عمق حداكثر نهايي آب‌شستگي در شرايط بدون آب‌پايه به ترتيب به ميزان 23 و 34 درصد كاهش يافت. مقايسه نتايج حاكي از آن است كه با نصب آب‌پايه، در بهترين عملكرد آن، مقدار عمق حداكثر نهايي آب‌شستگي در دامنه دبي‌هاي حداقل و حداكثر به طور متوسط 50 درصد نسبت به شرايط بدون آب‌پايه كم شد. با تغيير شيب كارگذاري پلكان‌هاي سرريز به 1:3، افزايش طول كف‌بند به دو سوم ارتفاع سرريز، عمق حداكثر نهايي آب‌شستگي را در دامنه دبي‌هاي حداقل تا حداكثر و براي شرايط بدون آب‌پايه به ترتيب به ميزان 36 و 43 درصد كاهش داده و با نصب آب‌پايه بر روي پلكان‌هاي سرريز، مقدار عمق حداكثر نهايي آب‌شستگي به‌ طور متوسط 52 درصد نسبت به شرايط بدون آب‌پايه كم شد.