كاركردهاي تطبيقي داستان آفرينش در منابع اسطوره اي، ديني و عرفاني

Comparative functions of the story of creation in mythological, religious and mystical sources

اسطوره به عنوان شيوه خاصي از تفسير و ادراك آفرينش، پاسخگوي بسياري از پرسش‌ها درباره هستي است. چه تلاش آدمي همواره بر آن بوده است تا خود و جهاني را كه در آن زندگي مي‌كند، بشناسد. بدين‌روي، يكي از بنيادي‌ترين كاوش‌هاي ذهني بشر از ديرباز، دست ‌يافتن به رازهاي سربسته و ناگشوده آفرينش بوده است. از آنجا كه اسطوره، داستان رسيدن به حقيقت و هدايتگر ما به سوي ژرف‌ترين توانمندي‌‌هاي ديني و معنوي‌ و عرفان شيوه‌اي از رسيدن به حق، براساس رياضت، پاك‌دامني و پارسايي است، اسطوره با باورهاي ديني و عرفاني پيوندي ديرينه دارد و عمده باورهاي اسطوره‌اي، سرشار از مضمون‌هاي ژرف حكمي، اخلاقي و عرفاني است. اين پژوهش بر آن است تا با توجه به جايگاه و اهميت هستي‌شناسي در باورهاي اسطوره‌اي، ديني و عرفاني، به بررسي و تحليل داستان آفرينش در اسطوره‌هاي ملت‌ها، ايران باستان، شاهنامه و متون ديني و عرفاني بپردازد. نتايج حاصل از اين پژوهش نشان مي‌دهد كه داستان آفرينش به شكل‌هاي گوناگون و شگفتي در باورهاي اسطوره‌اي، ديني و عرفاني، بازتاب يافته است. يك روايت اصلي نيز درباره فرايند آفرينش نخستين انسان‌ از خاك و دميده ‌شدن روح خدايي در جسم او وجود دارد كه تقريباً در همه منابع يادشده مشترك است. روش انجام كار در اين پژوهش، كتابخانه‌اي و مبتني بر تطبيق، مقايسه و تحليل است.

Myth describes the events of the early days of human life, a particular way of interpreting and perceiving the creation of the world and man, and answers many of our questions about existence. What effort has man always made to know himself and the world in which he lives. Thus, one of the most fundamental human explorations from the beginning is to reach the secret and unsolved mysteries of creation. In other words, myth is the story of reaching the truth and guiding us to the deepest religious and spiritual capabilities. From this point of view, myth is a long-standing link with religious beliefs. Most of the mythical beliefs are full of deep philosophical, moral and mystical themes. Mysticism is also a way of achieving the truth, based on austerity, chastity and piety. This study intends to study and analyze the story of creation in the myths of nations, ancient Iran, Shahnameh and religious and mystical texts, considering the position and importance of ontology in mythological, religious and mystical beliefs. The results of this research show that the story of creation is reflected in various forms and wonders in mythological, religious and mystical beliefs. There is also a major narration about the process of creation of the first man from dust and the blowing of the divine spirit in his body, which is common to almost all the mentioned sources. The method of work in this research is library and based on adaptation, comparison and analysis.