بررسي پيامدهاي تغيير اقليم بر امنيت آبي در ايران

امنيت آبي شامل استفاده پايدار و حفاظت از سامانه‏‌هاي آبي، حفاظت در برابر مخاطرات مرتبط با آب، توسعه پايدار منابع آب و حفاظت از عملكردها و خدمات آب براي انسان و محيط‌‏زيست است. جهت بررسي امنيت آبي در دهه‏‌هاي گذشته از مدل امنيت آبي WSIM-GLDAS و جهت بررسي آب ذخيره در دسترس از داده‏‏‌هاي ماهواره GRACE استفاده شد. سپس يك مدل همادي با استفاده از مدل‏‏‌هاي CMIP6 توليد و تغييرات آينده دما و تبخير-تعرق پتانسيل (PET) در متوسط پهنه‌‏اي كشور تحت سناريو‏هاي SSP بررسي شد. نتايج نشان داد آب ذخيره در دسترس طي دو دهه گذشته در ايران روند كاهشي داشته است. برونداد مدل امنيت آبي نشان داد دوره بازگشت كمبود آب در كل كشور منفي است. پايين‏‌ترين مقدار با 10/1- در نيمه شرقي و مناطق مركزي كشور ديده مي‏‌شود كه نشان‌دهنده امنيت آبي پايين در اين مناطق است. پيش‌‏نگري‏‌هاي اقليمي نشان از روند افزايشي قابل توجه دما (0/78 درجه سلسيوس/دهه تحت سناريو SSP5-8.5) و تبخير-تعرق (153/5 ميلي‏‌متر/دهه تحت سناريو SSP5-8.5) در كشور دارد. براي افزايش امنيت آبي نياز به اتخاذ استراتژي‌هاي سازگاري مؤثري است كه هدف از آن افزايش ظرفيت نگهداري آب در خاك (آب سبز) و كاهش فرسايش خاك به‏‌منظور افزايش كيفيت خاك و حفظ ظرفيت ذخيره‌سازي مخازن (آب آبي) است. بنابراين در برنامه‏‌هاي آينده كشور بايد استراتژي‌هاي سازگاري با تغيير اقليم و تأثير آن بر توزيع مجدد آب از آب سبز به آب آبي و پيامدهاي بلندمدت اجتماعي-اقتصادي تغيير اقليم در نظر گرفته شود.