پيامبر اكرم (ص) و فراگرد ارتباطي زن در خانواده عصر نبوي (برپايه روايات برگزيده از بحارالانوار)

ترسيم الگويي صحيح از رفتار زن در دايره ارتباطات خانوادگي مي‌تواند گامي به‌ سوي سلامت و تعالي جامعه باشد. ازاين‌رو، راهبري و روشنگري زنان در انديشه، تفكر و عملكرد، در مطالعات و برنامه‌هاي رهبران و سياستگذاران علوم اجتماعي جايگاهي ويژه دارد. بررسي ابعاد شخصيتي زن ازجمله كنش‌هاي كلامي و غيركلامي و فراگردهاي ارتباطي وي در جايگاه مادري، همسري و دختري همواره مورد توجه معصومين(ع) و به‌ويژه رسول اكرم(ص) بوده است. پژوهش حاضر باهدف ارائه تبييني از تعاملات ارتباطي زن در خانواده متعادل از منظر رسول اكرم(ص) انجام شد. ازاين‌رو، كليه منابع مكتوب مربوطه مورد بررسي قرار گرفت و عناصري كه از سوي پيامبراكرم(ص) براي زن به‌مثابه منبع پيام خانواده توصيه و يا در رفتارهاي ايشان گزارش شده است، با مدل ارتباطي آندروش و پوستروم كدگذاري و تحليل شد. بدين‌منظور 10 روايت نخست از بخش روايات نقل شده از پيامبر اكرم(ص) درباره تعامل ارتباطي زنان در خانواده از كتاب بحارالانوار استخراج و پس از كدگذاري مؤلفه‌هاي ارتباطي آنها، در قالب نظريه بومي شده آندروش و پوستروم مقوله‌بندي و واكاوي شد. نتايج نشان داد كه پيامبر اكرم(ص) با واكنش‌هاي اصلاحي، ترميمي، ايجابي و سلبي خود نسبت به عملكرد و رفتار زنان عصر خويش كه برگرفته از رويكردهاي مادي و غيرديني جامعه عرب بود، آنها را به‌سوي بينش الهي و فرا‌مادي و توجه به ملاك‌هاي اسلامي فرا مي‌خواند.