ارائه مدل ارزيابـي خطر سيل در استان همدان به‌منظور رده‌بندي آسيب‌پذيري و پيامدهاي محتمل در مراكز جمعيتي

امروزه مديريت بحران، ارزيابي ريسك سوانح و تحليل مؤلفه‌هاي آن (خطر و تهديد، آسيب‌پذيري و پيامد) به‌منظور تعريف اقدامات پيشگيري، كاهش آثار و حتي آمادگي جهت پاسخ بهنگام در مواجهه با انواع سوانح بيش از قبل موردتوجه است. در حال حاضر هرچند محققين و سازمان‌هاي بين‌المللي ذي‌ربط با‌توجه‌به پيچيدگي مديريت ريسك، سعي در ارائه روش‌هايي براي ارزيابي ريسك، تحليل آسيب‌پذيري و رده‌بندي پيامدهاي مؤثر در يك سيستم در مواجهه با سوانح نموده‌اند، ليكن اكثر روش‌ها بر مبناي اهداف محققين و شايد به‌صورت سليقه‌اي (بر حسب دقت و راحتي كار) انتخاب مي‌گردد. بر اين اساس، اين تحقيق با نگاه تطبيقي به برخي از روش‌هاي موجود و انتخاب روشي مناسب، با هدف ارائه مدل ارزيابي خطر سيل در استان همدان به‌منظور رده‌بندي آسيب‌پذيري و پيامدهاي محتمل در مراكز جمعيتي انجام گرفته است. لذا ابتدا با استفاده از روش كتابخانه‌اي و تجزيه‌وتحليل يافته‌هاي مطالعات موجود و بررسي تطبيقي آن‌ها، روش مناسب براي استان همدان به‌صورت تركيبي از روش توزيع گمبل، مدل K ميانگين و خوشه‌بندي فازي پارامترهاي تأثيرگذار، است. در اين روش با پياده‌سازي و تركيب لايه‌هاي استاندارد پارامترهاي تأثيرگذار ازطريق AHP فازي و لايه خطر سيل كه ازطريق ماتريس استانداردشده نظرات كارشناسان در نرم‌افزار GIS به دست آمده، نقشه خطر سيل تهيه و سپس مراكز جمعيتي (شهرها) طبقه‌بندي مي‌شوند. در ادامه با اجراي روش، رده‌بندي مراكز در معرض خطر استان همدان به ترتيب شهرهاي همدان، ملاير، تويسركان، نهاوند، اسدآباد، كبودرآهنگ، رزن، بهار، فامنين و قروه درگزين به دست آمد. لذا شهر همدان به‌عنوان مركز استان همدان در پهنه ريسك نسبي زياد تا خيلي زياد قرار گرفته و با‌توجه‌به تراكم جمعيت بالا نسبت به ساير شهرهاي استان، در اولويت برآورد دقيق ريسك، تحليل آسيب‌پذيري و اقدامات كاهشي قرار دارد.