بررسي تأثير تناسبات پلان معماري بر سرعت و دماي جريان باد در تهويه طبيعي بادگيرها؛ مطالعه موردي: شهر كرمان

تهويه طبيعي يكي از مهم‌ترين عوامل در ايجاد آسايش حرارتي است. بادگيرها كه از عناصر مهم و تاريخي معماري ايران تلقي مي‌شوند، به‌عنوان يك سيستم سرمايشي ايستا شناخته‌ شده‌اند. اين سيستم‌هاي خنك‌كننده غيرفعال ساختماني تهويه مطبوع را به‌وسيله انرژي تجديد پذير باد فراهم مي‌كنند و براي تأمين آسايش افراد در مناطق گرم و خشك استفاده مي‌شوند. امروزه با‌توجه‌به افزايش آلودگي‌هاي زيست‌محيطي و اهميت انرژي‌هاي تجديد‌ناپذير، نقش تهويه طبيعي در ساختمان به لحاظ سازگاري ساختمان با محيط‌زيست داراي اهميت است؛ همچنين با‌توجه‌به اهميت بادگير در ايجاد تهويه طبيعي، پژوهش حاضر به بررسي اين عنصر عملكردي در معماري پرداخته است. بادگيرهاي شهر كرمان نمونه‌اي از صرفه‌جويي انرژي توسط ساختمان در اقليم گرم و خشك به شمار مي‌آيند. ازاين‌رو با بررسي و شناخت دقيق، كمّي و عددي از نحوه عملكرد و الگوي رفتار بادگيرها مي‌توان به‌عنوان گامي مؤثر در دستيابي به راهكارهاي طراحي همساز با اقليم كمك نمود. پژوهش حاضر با فرض بر اينكه در فضاهايي كه تهويه طبيعي در آن‌ها به‌وسيله بادگير صورت مي‌گيرد، مي‌توان رابطه معناداري بين تناسبات و فرم فضا بر سرعت و عملكرد جريان باد يافت و به بررسي و مقايسه تطبيقي عملكرد بادگيرها در نمونه‌هاي انتخاب‌شده كه ازنظر فرم و ابعاد و تناسبات متفاوت هستند پرداخته است تا بتوان از فرم بهينه در تهويه طبيعي، در معماري معاصر استفاده كرد. روش تحقيق در اين پژوهش توصيفي - تحليلي است كه در ابتدا به‌وسيله منابع كتابخانه‌اي و عكس‌برداري و سپس برداشت از بناهاي موردمطالعه و درنهايت به كمك تحليل CFD توسط نرم‌افزار ديزاين بيلدر انجام ‌گرفته است. نتايج حاصل از تحليل‌ها نشان‌دهنده تفاوت در سرعت و عملكرد جريان باد در نمونه‌هاي موردمطالعه كه ازنظر فرم و تناسبات متفاوت هستند، است و پس از انجام محاسبات فرم بهينه‌تر ازنظر عملكرد و رفتار باد مشخص شده است.