كاني‌ زايي REE-Y-Ti-Th در دگرنهادي‌ هاي آلبيت‌ دار و ريوليت‌ هاي دگرنهادي ميزبان كانسار مگنتيت- آپاتيت چغارت، ايران مركزي: تأثيرات متقابل شورابه‌ هاي تبخيري، سيالات گرمابي-‎ ماگمايي

بررسي‌هاي ماكروسكوپي، ميكروسكوپي و زمين‌شيميايي انجام‌شده بر روي دگرنهادي‌‌هاي آلبيت‌دار و ريوليت‌هاي دگرنهادي ميزبان كانسار مگنتيت- آپاتيت چغارت بيانگر سه نسل آلبيت، همراه با غلظت متفاوت REE-Y-Ti-Th، در پاسخ به كاهش فشار و دما و تغييرات احتمالي در شيمي سيالات و نسبت سيال به سنگ است. بررسي‌هاي زمين‌شيميايي نشان مي‎دهد در سيالات با محتواي پايين Ca/Na كاني‌زايي‌هاي REE و Th داراي مقادير ناچيز است (آلبيت ‎هاي سفيد نسل اول). در سيالات با نسبت متوسط Ca/Na كاني‌زايي REE (REE TH) رخ مي‎ دهد (آلبيت‎ هاي صورتي)؛ در حالي‌كه در سيالات با نسبت بالاي Ca/Na كاني‌زايي Th (Th REE) رخ مي‎ دهد (آلبيت‎ هاي قرمز گوشتي). بررسي‌هاي ايزوتوپ‌هاي پايدار اكسيژن-كربن بر روي كلسيت‌هاي هم‌يافت با آلبيت‌ها نشان‌دهنده كاني‌زايي REE-Y-Ti-Th تحت‌تأثير سيالات گرمابي دما بالاست. از طرفي بررسي ‎هاي ايزوتوپ‌هاي پايدار O-H در آپاتيت‌هاي نسل اول كانسار چغارت و ايزوتوپ پايدار گوگرد در كانسار‎هاي ناحيه بافق بيانگر نقش شورابه‌هاي تبخيري و برهم‌كنش سيال و سنگ در كاني‎ زايي است. وجود كلسيت، تيتانيت، همراه با آمفيبول‎ هاي كلسيك و كلينوپيروكسن و ادخال‎ هاي كلسيم در ساختار توريت و همچنين محتواي كلسيم در توريت‌ها بيانگر ته‌نشست توريت از سيالات حاوي Ca2+ و CO32- تحت‌تأثير اكتيويته پايين كلر است. بنابراين حضور كلسيت همراه با توريت و تيتانيت در زون‎هاي كاني‎ زايي REE-Y-Ti-Th نشان مي‎ دهد كمپلكس ‎هاي كربناته مهم ‎ترين كمپلكس‎ ها در سيالات آلكالن هستند. از طرفي افزايش pH در نتيجه آزاد شدن  CO2از سيالات گرمابي سبب افزايش محتواي سيليس در سيال به صورت اسيد سيليسيك مي‎ شود و در نتيجه، Th به صورت سيليكات توريم نهشته مي‎ شود. بنابر شواهد موجود، منشأ سيالات دگرنهادي به طور عمده از نوع شورابه ‎هاي تبخيري با مقادير اندكي از سيالات با منشأ ماگمايي است و كاني‎ زايي در اثر برهم‌كنش سيالات ماگمايي و گرمابي حاصل از توده‌هاي نفوذي با شورابه‎ هاي تبخيري مشتق شده از توالي ‎هاي اواخر نئوپروتروزوئيك-كامبرين زيرين است.