شناسايي عوامل موثر بر سيكل هاي تجاري در اقتصاد ايران: رويكرد رگرسيون كوانتايل

يكي از مهم ترين شاخص‌هاي عملكرد كلان اقتصادي، توليد ناخالص داخلي است كه عدم سياست‌گذاري صحيح اقتصادي با هدف ثبات‌بخشي و رشد آن، منجر به وقوع دوره‌هاي ركودي در سيكل‌هاي تجاري با اثراتي گسترده‌تر بر عملكرد اقتصادي بويژه رشد اقتصادي، بيكاري و تورم مي‌شود. چرخه‌هاي مداوم تجاري منجر به افزايش نااطميناني در سطح فعاليت‌هاي اقتصادي خواهد شد كه اثرات منفي بر سرمايه‌گذاري، مصرف، پس‌انداز و عملكرد اقتصادي خواهد داشت. آگاهي از اثرات عوامل مؤثر بر سيكل‌هاي تجاري از جنبه پيش‌بيني صحيح اين سيكل‌ها و سياست‌گذاري در اين زمينه، بسيار مهم و ضروري است. در اين مطالعه عوامل مؤثر بر سيكل‌هاي تجاري در ايران با رويكرد رگرسيون كوانتايل براي دوره زماني 1400-1360 بررسي و نتايج نشان داد دوره‌هاي ركودي در اقتصاد ايران با تشديد و اعمال تحريم‌هاي جديد و خروج آمريكا از برجام (برنامه جامع اقدام مشترك) و ظهور پاندمي كرونا در ايران بويژه از سال 2018 تا 2020 عميق‌تر و سريعتر شده‌اند و نتايج بكارگيري روش ARDL نشان دهنده تأثير منفي متغيرهاي بهره‌وري نيروي كار، نرخ اشتغال و تجارت خارجي بر سيكل‌هاي تجاري و اثر مثبت مخارج مصرفي نهايي ، درآمدهاي نفتي و تحريم‌ها بر سيكل‌هاي تجاري (منجر به تشديد ركود اقتصادي شده‌اند) بوده است و در مجموع اثرات اين متغيرها بر سيكل‌هاي تجاري متقارن بوده است.