تحليل ريسك و آسيب‌پذيري لرزه‌اي سكونتگاه‌هاي انساني شهرستان باشت با استفاده از مدل ديماتل فازي و Gis

عصر پست متروپليتين را مي‌توان عصر آسيب‌پذيري سكونتگاه‌هاي شهري و روستايي ناميد؛ زيرا از يك‌سو اين سكونتگاه‌ها با مخاطرات طبيعي و بحران‌هاي تكنولوژيك و از سوي ديگر با بحران‌هاي امنيتي و اجتماعي روبرو مي‌باشند. مقاله حاضر، ازنظر هدف كاربردي و از نظر روش توصيفي تحليلي است. براي گردآوري داده ها از سازمان نقشه‌برداري كشور، تصاوير ماهواره‌اي و همچنين براي بررسي و تجزيه‌وتحليل داه ها از نرم‌افزار ARCGIS، مدل Dimatel و WASPAS استفاده شده است. نتايج حاصل از پژوهش نشان مي‌دهد كه از مساحت 1037.64 كيلومترمربع شهرستان باشت، 150.80 كيلومترمربع معادل 14.53، در پهنه بدون خطر و 282.25 كيلومترمربع معادل 27.25 درصد در پهنه كم‌خطر قرار دارد. 273.29 كيلومترمربع معادل 26.33 درصد در پهنه متوسط، 233.20 كيلومترمربع معادل 22.47 درصد در پهنه زياد خطر زلزله و همچنين 98.320 كيلومترمربع از كل شهرستان معادل 9.47 در پهنه بسيار زياد از خطر زلزله قرار دارد. همچنين نتايج حاصل از خطر زلزله نشان داد كه شهر باشت بر روي پهنه با خطر بالاي زلزله قرار دارد. تحليل فضايي ميزان آسيب‌پذيري نقاط روستايي و آبادي‌ها نشان مي‌دهد كه 32.94 درصد از آبادي‌ها و روستاهاي شهرستان باشت در پهنه با خطر خيلي بالا، 23.52 درصد در پهنه با خطر زياد، 28.82 درصد در پهنه با خطر متوسط و 11.17 درصد از سكونتگاه‌هاي روستايي و آبادي‌ها در پهنه با خطر كم زلزله قرار دارد؛ بنابراين انجام اقدامات لازم ازجمله جلوگيري از استقرار، صدور مجوز و ممانعت از ساخت‌وساز بر روي گسل‌ها، آگاه‌سازي عمومي در راستاي اقدامات پيشگيرانه قبل از وقوع حوادث، جلوگيري از استقرار و تمركز سكونتگاه‌هاي شهري و روستايي در پهنه‌هاي با خاطر بالا، برقراري سيستم هشدار و اخطار‌هاي به‌موقع در پس‌لرزه‌هاي قبل از زلزله، دسترسي تمام سكونتگاه‌هاي شهري و روستايي به راه‌هاي ارتباطي و مراكز امدادرسان براي دسترسي سريع به مناطق بحراني پس از وقوع زلزله و... جهت كاهش آسيب‌هاي جاني و خسارات مالي ناشي از بحران زلزله در مراكز جمعيتي شهرستان باشت امري ضروري به نظر مي‌‌رسد.