پيش‌نمايي تغييرات بارش‌هاي آتي حوضه‌هاي آبخيز تأمين ‌كننده آب شهر تهران

هدف اين پژوهش شناخت اثر تغيير اقليم بر مقدار بارش حوضه‌هاي آبخيز تأمين‌كننده آب شهر تهران در افق 2025 2050 تحت سناريوهاي پروژه CMIP6 است. بنابراين، نخست تغييرات روند بارش در دوره پايه با بكارگيري داده‌هاي بارش 33 ايستگاه همديدي و بارانسجي حوضه مطالعاتي براي بازه زماني 1989-2019 ارزيابي شد. سپس اين تغييرات در افق آينده نزديك بر مبناي برونداد 4 مدل CanESM5، CNRM CM6-1، MIROC6 و MRI ESM2-0 و تحت دو سناريوي SSP2-4.5 و SSP5-8.5 پيش‌نمايي گرديد. با توجه به بزرگ مقياس بودن ‌مدل‌هاي گردش كلي جو از دو روش تصحيح اُريبي مقياس‌گذاري خطي (LS) و نگاشت توزيع (DM) براي ريزگرداني GCMهاي منتخب استفاده شد كه در نهايت روش DM براساس مقادير به‌دست آمده از معيارهاي اعتبارسنجي مدل‌ها، به دليل دقت بالاتر، براي توليد سناريوهاي اقليمي انتخاب گرديد. نتايج آزمون‌هاي روند نشان داد كه در دوره مشاهداتي، بخش قابل توجهي از حوضه مورد مطالعه در فصل پاييز روند افزايشي بارش (با سطوح اطمينان 0/95 و 0/99) و در زمستان روند كاهشي بارش را تجربه مي‌كند، اما در بهار مناطق شرقي و شمال شرقي روند كاهشي و مناطق شمال و شمال غرب روند افزايشي بارش را نشان مي‌دهند. مطابق خروجي مدل‌هاي GCM، بارش در بهار تحت سناريوي SSP2-4.5، در تمام ايستگاه‌ها افزايش و مطابق SSP5-8.5 در 17 ايستگاه كاهش خواهد يافت. تغييرات بارش تابستانه، در چشم انداز حال و آينده قابل توجه نيست و در زمستان و پاييز تا حدودي منطبق بر تغييرات دوره مشاهداتي است. بدين ترتيب كه در زمستان، بارش برمبناي هر دو سناريو كمتر از شرايط كنوني و در پاييز تحت سناريوي SSP5-8.5 بيشتر خواهد بود. اثر تغيير اقليم بر حجم آب حوضه‌ها نيز نشان داد كه بيشترين حجم آب در شرايط فعلي مربوط به زيرحوضه‌ي كرج است كه طي دوره 2025-2050، در مدل CNRM CM6-1 مطابق سناريويSSP2-4.5، 8/9 درصد افزايش و در مدل‌هاي MIROC6 و MRI ESM2-0 و CanESM5 به ترتيب به ميزان 5/3، 6/3 و 59/6 درصد كاهش مي‌يابد.