تعيين نقطه تغيير آستانه‌هاي دمايي امواج گرمايي و سرمايي در ايران زمين طي دوره آماري 2018-1966

با بررسي روند تغييرات دماي هوا، مي‌‌توان ردپاي تغييرات اقليمي را در پهنه ايران جستجو كرد. تغيير اقليم و افزايش دما از مسايل مهم زيست محيطي بشر به حساب ميآيند. بر اساس روش نقطه تغيير، مي‌‌توان زمان آغاز تغييرات متغيرهاي اساسي مانند دماي كمينه و بيشينه را شناسايي نمود. بنابراين هدف از پژوهش حاضر واكاوي نقطه تغيير آستانه هاي دمايي امواج گرمايي و سرمايي در ايران زمين است. منظور از آستانه دمايي مقدار صدك 95ام براي مقادير بيشينه دمايي و صدك 5‌ام براي مقادير كمينه مي‌باشد. بدين منظوراز دادههاي روزانه دماي (كمينه و بيشينه) 43 ايستگاه همديد ايران كه داراي دوره آماري طولاني ( 1966-2018) و پراكنش مناسب بوده، استفاده گرديد. به منظور شناسايي زمان تغيير آستانه دمايي از سه روش نقطه تغيير پتيت، آزمون همگني استاندارد و بويشاند بهره گرفته شد. نتايج نشان داد كه آستانه‌‌ي دمايي امواج گرمايي و سرمايي طي چند دهه گذشته روندي افزايشي داشتهاند. نرخ رشد افزايشي به ترتيب به ازاي هر سال برابر با 0.019 و 0.052 درجه سلسيوس به ازاي هر سال است. بنابراين در پژوهش پيش‌رو مشخص گرديد كه روند افزايشي آستانه‌‌ي دماي منجر به افزايش بسامد بيشتر دماهاي بيشينه گرديد و از طرفي منجر به افزايش روزهاي گرم و كاهش شب‌هاي سرد خواهد شد، افزون بر بسامد بيشتر رويدادها، مي‌توان اظهار نمود بسامدها از دماي بالاتري نيز برخوردار مي‌باشند. بر اساس نتايج تحليل فضايي زماني آستانه‌‌ها روند افزايشي دماي كمينه در نواحي شمال غرب، زاگرس و جنوب شرق ايران كاملاً مشهود است و از ديگر نتايج اين مطالعه مي‌توان به زمان نقطه تغيير يا جهش آستانه دمايي امواج سرماي و گرمايي در حدود سال 1991 تاكيد نمود. سال مذكور با مطالعات جهاني همراستاي دارد.