بازخواني تعامل پيامبران و اشرافيت در قرآن كريم (مطالعۀ موردي خباثت‌هاي «ملأ» در برابر دعوت حضرت موسي (ع))

قرآن كريم اصلي‌ترين منبع دين اسلام است و براي پيروان خود راهنمايي‌هاي بسياري در حوزه‌هاي فردي و اجتماعي ارائه داده است. اين كتاب وجود طبقات متفاوت در جامعه را پذيرفته است؛ ازاين‌رو شاهديم كه در برخي از آيات، گروه‌هاي مختلفي مخاطب قرار مي‌گيرند يا عتاب مي‌شوند. طبقۀ اشراف يكي از مهم‌ترين طبقات در هر جامعه است؛ زيرا با توجه به نحوۀ رفتار خود مي‌تواند اثرگذاري مثبت يا منفي داشته باشد. قرآن كريم 28 مرتبه به واژۀ «ملأ»، به‌‌عنوان يكي از مهم‌ترين مفاهيم اشرافي‌گري، اشاره كرده است. اين پژوهش در پي آن است تا با رويكردي توصيفي و از طريق مطالعۀ كتابخانه‌اي و پس از بررسي لغوي مادۀ «ملأ»، دريابد قرآن كريم برخورد اين گروه با دعوت پيامبران را چگونه روايت مي‌كند و قرآن‌پژوهان در طول تاريخ از اين روايت چه برداشتي داشته‌اند؟ از يافته‌هاي پژوهش مي‌توان به نقش كليدي راغب اصفهاني در ترويج معناي مشهور اصطلاح «ملأ» در ميان مفسران و ديگر لغويان اشاره كرد؛ همچنين با بررسي آيات قرآن مي‌توان با جايگاه اجتماعي اين گروه و برخي ويژگي‌هاي رفتاري ايشان و نيز صفت‌هايي كه قرآن به آن‌ها نسبت داده است، آشنا شد.