خواص ضد باكتريايي اسانس ريحان (Ocimum baslicum L) تحت تنش شوري

نگهدارنده‌هاي شيميايي اثرات زيان‌باري بر سلامت انسان دارند، به همين دليل امروزه سعي شده تا تركيبات طبيعي مانند اسانس‌ها به‌عنوان جايگزين مورد توجه قرار گيرند. تنش شوري ازجمله تنش‌هاي مهم محيطي است كه بر اجزاء اسانس و خواص آن تأثيرگذار است. هدف از اين تحقيق ارزيابي اثر ضد باكتريايي اسانس ريحان به‌دست آمده تحت تأثير تنش شوري است. در اين پژوهش تنش شوري در 5 سطح شامل كنترل (0.3 dc/m), 1.5, 3, 5 و ds/m 8 در شرايط گلخانه‌اي بر گياه ريحان اعمال و اثر آن بر عملكرد وزن تر برگ و اسانس و نيز اجزاء اسانس بررسي گرديد. همچنين خواص ضد باكتريايي اسانس به دو روش چاهك و ميكرودايلوشن در برابر استافيلوكوكوس اورئوس، ليستريا منوسيتوژنز، باسيلوس سرئوس، اشريشياكلي، پسودوموناس آئروژنزا و سالمونلا انتريكا ارزيابي شد. افزايش تنش شوري تا سطح ds/m 8 باعث كاهش عملكرد وزن تر برگ در هر بوته (تا 142.2 درصد) و افزايش مقدار اسانس ريحان (تا 54.1 درصد) گرديد (p˂0.05). همچنين با افزايش تنش شوري برخي تركيبات مانند لينالول (4.8 درصد) و جرماكرن (44.2 درصد) افزايش و اجزاء اوجنول (40.8 درصد) و آلفا-كادينول (34.7 درصد) كاهش يافتند. نمونه‌هاي اسانس ريحان در تمام سطوح شوري در برابر باكتري‌هاي هدف اثر ضد ميكروبي نشان داد. اين خصوصيت تحت تأثير نوع باكتري و سطح شوري قرار داشت. باسيلوس سرئوس مقاوم‌ترين و سالمونلا انتريكا حساس‌ترين باكتري در برابر اثرات ضد ميكروبي اسانس ريحان بودند. افزايش قدرت ضد باكتريايي اسانس ريحان در سطوح شوري ≥ dc/m 3.0 مشاهده گرديد، كه مي‌تواند براي كاربرد مؤثرتر در برابر باكتري‌هاي بيماري‌زا لحاظ شود.