تعيين مستعدترين مناطق وقوع سيلاب با استفاده از مدل بيشينه‌ي بي‌نظمي (MaxEnt) در حوزه آبخيز مرزداران، استان تهران

هدف از انجام اين پژوهش پهنه‌بندي مناطق مختلف حوزه مرزداران از نظر خطر وقوع سيل است. از آنجايي كه بودجه اختصاص‌يافته براي انجام كارهاي مديريتي محدود است و امكان انجام عمليات در كل حوزه امكان‌پذير نمي‌باشد، بنابراين، داشتن نقشه‌اي با اولويت‌بندي مناطق مختلف از نظر احتمال وقوع سيلاب بسيار مفيد وضروري است. بدين‌منظور، از مدل معروف و شناخته شده يادگيري ماشين يعني مدل بيشينۀ بي‌نظمي (MaxEnt) به لحاظ الگوريتم محاسباتي توانمند در زمينه ارزيابي فرايند وقوع سيلاب به‌عنوان بنچ‌مارك استفاده شد. شواهد سيلاب با استفاده از بازديدهاي ميداني،گزارش‌ها و اطلاعات سازماني موجود ثبت و در سامانه اطلاعات جغرافيايي (GIS) در قالب نقشه تهيه شد. همچنين براساس مرور منابع گذشته، لايه‌هاي مربوط به دوازده عامل كنترل‌كننده به‌عنوان عوامل پيش‌بيني كننده وقوع سيل در منطقه مورد مطالعه در سامانه اطلاعات جغرافيايي تهيه شدند. به‌منظور ارزيابي نتايج مدل‌سازي، از مقدار مساحت زير منحني (AUC) استفاده شد. سپس براساس نقشه تهيه شده مستعدترين مناطق وقوع سيلاب كه براي اجراي عمليات مديريتي در اولويت هستند، شناسايي شدند. بر اساس نتايج حدود 100 كيلومترمربع از مساحت منطقه مورد مطالعه جزء مستعدترين مناطق براي انجام عمليات مديريتي شناسايي شدند. بر اساس نتايج دقت مدل بيشينه بي‌نظمي 98 درصد در مرحلۀ آموزش و 95 درصد در مرحله اعتبارسنجي بدست آمد. لايه‌هاي فاصله از آبراهه، تراكم زهكشي و شاخص رطوبت توپوگرافي به‌ترتيب از مؤثرترين عوامل در وقوع سيلاب شناخته شدند.