گزاره‌هاي فمينيسم پسااستعماري در رمان هرس

جنگ و پيامدهاي آن، بستر را براي اقتدار فرادستانۀ استعمارگري و به‌حاشيه راندن شهروندان جنگ‌ديده، به‌ويژه زنان، فراهم مي‌آورد. جنگ، سوژگي و استقلال ملت‌ها و هويت فرهنگي، اجتماعي و جنسيتي انسان‌ها را نشانه مي‌رود. ادبيات و هنرِ برآمده از جنگ، در سراسر جهان، از يك‌سو، مشحون از تصاوير مردان و زنان مقهور در قبضۀ استيلاي استعمارگري است و در ديگر سو، نمايش‌گر تلاش‌هاي استعمارگريز انسان‌هايي كه فرودستي و درحاشيه‌ماندگي را تاب نمي‌آورند. رمان هرس، نوشتۀ نسيم مرعشي، داستان زنان جنگ‌زدۀ جنوب ايران را روايت مي‌كند كه – ناخوآگاه و با وجود بستر فرهنگي جامعه- در پي گريز از درحاشيگي و وابستگي به مردان و كسب استقلال و احياي هويت طبيعي خود مي‌كوشند. مسألۀ اصلي اين مقاله، خوانش فمينيستي- پسااستعماري، به روش تحليلي و توصيفي، از رمان هرس براي نشان‌دادن گزاره‌هاي اصلي اين نظرگاه، در رمان مذكور بوده است. نتايج تحقيق، بيان‌گر آن است كه زنان در اين داستان، براي رهيدن از غيريت و اُبژگي تحميلي جنگ و فرهنگ مردسالارانه و بازتعريف عامليت، فاعليت و سوژگي طبيعي «من» خود، به‌گونه‌اي غريزي و برآمده از هويت طبيعيِ انساني- جنسيتي خود تلاش مي كنند. اين تلاش، آنان را به درك درست از تفرد و من اصليشان رهنمون مي گردد.