بررسي گذرائي درگفتار كودك فارسي زبان در چهارچوب زبان شناسي شناختي

گذرائي يكي از مفاهيم مهم در دستور زبان و گفتمان است، لذا بررسي فراگيري آن مي‌تواند پاسخگوي بسياري از مسائل در حوزه زبان آموزي باشد. بر اساس مطالعات، كودكان از حدود 3 سالگي قادر به توليد و درك افعال گذرا در گفتار خود ميباشند. اينكه كودك انسان به چه درجه‌اي از شناخت ميرسد كه به توانايي درك و توليد جملات گذرا در زبان خود نايل ميشود از مسائلي است كه در اين پژوهش به آن پرداخته‌ايم. به اين منظور مجموعه‌اي شامل 100 بند خبري از گفتار 4 كودك فارسي زبان مورد بررسي قرار گرفت. روش تحليل داده‌ها از نوع توصيفي- تحليلي بود. تحليل داده‌هاي پژوهش نشان داد، كودك در حدود يك‌سالگي صحنه‌هاي مربوط به زندگي روزمره را بارها ديده و در ذهن خود ذخيره كرده است. به‌تدريج كودك، صحنه‌هايي را كه ديده‌است به اجزاي تشكيل دهنده‌شان تجزيه مي‌كند و هر جزء را با يك نشانه‌ زباني مرتبط مي‌نمايد (كنش‌گر، كنش‌پذير) و از ابزارهاي نحوي مانند ترتيب واژه‌ها براي مشخص نمودن نقش هريك از اين اجزا استفاده ‌مي‌كند. همچنين كودك به عنوان تماشاگر صحنه با نماسازي و برجسته كردن عامل در جملات، صحنه را در قلمرو منبع توليد انرژي رمزگذاري مي‌كند و همواره فاعل رو مقدم بر مفعول به‌كار مي‌برد.