بررسي اختلاف قرائات بر مبناي ساختارهاي زباني (جزء اول)

ميان قرائت‌هاي قرآني و علم صرف و نحو در زبان عربي رابطۀ تنگاتنگي وجود دارد؛ زيرا قرآن مؤثر‌‌‌‌ترين عامل پي‌ريزي و تدوين قواعد عربي است؛ چراكه نخستين نحويان زبان عرب، خود جزء قُرَّاء قرآني بوده‌اند‌. در قرائت شماري از آيات قرآن بين قاريان اختلاف است‌. اختلاف در قرائت پيشينۀ كهن دارد و يك واقعيّت تاريخي است كه دليلي بر انكار آن وجود ندارد‌. در اين نوشتار، با استفاده از روش توصيفي – تحليلي، موارد اختلافي در قرائت قُرَّاء سبعه در جزء اوّل قرآن كريم، با استعانت از كتب لغوي، اعرابي و تجويدي و با تبيين علل لغزش‌ها، در دو بخش اعرابي، لغوي مورد بررسي قرار گرفته است‌. نتايج حاصل از اين پژوهش نشان مي‌دهد كه در بين مكاتب قرائت، كوفيان موفق‌‌‌‌تر از بقيه عمل كرده‌اند‌. عاصم كوفي در ميان قاريان هفت‌گانه داراي كم‌‌‌‌ترين لغزش بوده است و روايت حفص از عاصم بيشترين انطباق را با قواعد ادبيّات عرب داشته و در مقابل، قُنبُل راوي ابن‌كثير مكّي، ضعيف‌‌‌‌ترين عملكرد را در قرائت داشته است‌.