تربيت اخلاقي به مثابه هدف متعالي گزاره‌هاي اخلاقي قرآن

يكي از مسائل مهم اخلاقي كه پيشينۀ آن به يونان باستان بازمي‌گردد اين است كه معرفت اخلاقي مستقل از فرمان خداست يا وابسته به آن. برخي مانند معتزله و اماميه معتقدند عقل توانايي فهم دست كم بسياري از ارزش‌هاي اخلاقي را دارد و معرفت اخلاقي، عقلي و مستقل از خداست و از اين جهت بر دين تقّدم دارد و حتي اثبات وجود خدا و نبوت عامه تنها با فهم برخي از ارزش‌هاي اخلاقي از طريق عقل امكان‌پذير است. اين مقاله با روش توصيفي و تحليلي و بازخواني و تحليل آيات اخلاقي قرآن، به دنبال پاسخگويي به اين سوال است كه با وجود فهم گزاره‌هاي اخلاقي از سوي عقل، كاركرد گزاره‌هاي اخلاقي قرآن چيست؟ نتابج نشان از آن دارد كه مقصود اصلي قرآن كريم تربيت اخلاقي و پذيرش و استناد به دانسته‌هاي اخلاقي پيشين آدمي است نه معرفت‌بخشي. بر اين مدعا مي‌توان شواهد مختلفي از جمله: وفاي به عهد، شكر منعم، الگوگرايي در توصيههاي اخلاقي، و نيز استفاده از زبان وعظ به جاي درس و بحث، اقامه كرد.