مدل رياضي تخصيص بهينه هواپيما به گيتهاي اپرون با لحاظ كردن محدوديتهاي ايمني

فرودگاه‌ها از مهم‌ترين و حياتي‌ترين زيرساخت‌هاي هر كشور هستند كه نقش مهمي در جابجايي بار و مسافر به اقصي‌نقاط جهان ايفا مي‌كنند. حفظ و استفاده بهينه از منابع و دارايي‌هاي فرودگاه از اهداف اصلي مديران فرودگاه‌ها به شمار مي‌رود. از ديگر سو، خطوط هوايي نگاه ويژه‌اي به صرفه‌جويي در زمان، مصرف سوخت، حفظ رضايت‌مندي مسافران و غيره دارند. يكي از منابع مهم در فرودگاه‌هاي بزرگ دنيا، دروازه يا گيت‌هاي ترمينال مسافري فرودگاه‌ها هستند كه نقش انكارناپذيري در عملكرد بهتر فرودگاه دارند. اختصاص هواپيماها به اين گيت‌ها از مسائلي است كه از ديرباز موردتوجه محققان رشته تحقيق در عمليات و همچنين فعالان حمل‌ونقل هوايي بوده است. اين پژوهش به مسئله تخصيص هواپيما به گيت ترمينال مسافري مي پردازد. مسأله تخصيص بهينه گيت يك موضوع پيچيده و نيازمند لحاظ كردن پارامترها و متغيير هاي بسياري است تا بتوان به نتيجه مطلوب دست يافت. براي حل اينگونه مسائل كه معمولا توسط محاسبات دستي امكان پذير نيست و يا بسيار زمان بر است از الگوريتم هاي فرا ابتكاري استفاده مي شود. در پژوهش حاضر با ارائه يك مدل رياضي به همراه قيودي كه هركدام محدوديت هايي براي پروازهاي فرودگاه به وجود مي آورند به ارائه يك روش بهينه سازي پرداخته مي شود كه نتايج حاصل از آن گواه بر دقت و كارايي تابع هدف مي باشد. روش كار مبتني بر الگوريتم ژنتيك مي باشد كه شامل جمعيت اوليه، انتخاب، تركيب يا جهش، توليد نسل جديد و دوباره انتخاب است. در حقيقت نوآوري اين پژوهش استفاده از الگوريتم ژنتيك در حل مسأله تخصيص گيت با رويكرد ايمني در عمليات زميني در فرودگاه است. در اين پژوهش از 5 سناريو براساس تغيير در تعداد پروازها و گيت ها استفاده شده است. در مجموع زمان هاي بيكاري در سناريوي اول به ميزان 72.75% ، در سناريوي دوم 76.92% ، در سناريوي سوم 82.38% ، در سناريوي چهارم 82.38% و در سناريوي پنجم 79.67% بهبود يافت.