بررسي انتقادي محصول جانبي‌انگاري دين در نگاه داوكينز

از جمله مباحث مهم دين شناختي، مسئله منشأ دين و راز پايايي و مانايي آن است. ريچارد داوكينز زيست شناس فرگشتي معاصر دين را محصول جانبي تصادفي در فرايند تكامل زيستي به شمار آورده است. در اين نگاه دين در پرتو انحراف و كج‌روي از چيزهاي ديگري پديد آمده كه آنها بر خلاف دين، به خودي خود ارزش بقا دارند. او كوشيده است آنچه را كه دين مي تواند برون‌داد جانبي آنها تلقي شود، برشمارد و تبييني از پيوند دين با آنها ارائه كند. مقاله پيش رو بر آن است با مراجعه به آثار داوكينز، تقرير و تبيين او در اين زمينه را بررسي كرده، در بوته سنجش گذارد. حاصل مطلب اين است كه تبيين‏هاي وي افزون بر برخي اشكالات عام و فراگير، هر يك به اشكالات خاصي نيز مبتلا بوده و از تبيين دين و ارائه تصويري علمي و اعتمادپذير از منشأ آن ناتوان است.