بررسي ديدگاه ملاصدرا نسبت به نظر غزالي در معاد جسماني

يكي از ديدگاه‌ها در باب معاد جسماني نظرية غزالي است كه به مثليت بدن اخروي و دنيوي معتقد است. در مقابل ملاصدرا بر حسب مقدماتي به تبيين معاد جسماني پرداخته و نتيجه مي‌گيرد كه نفس و بدن بعين‌هما محشور خواهند شد. ملاصدرا اشكالات و نقدهايي بر نظرية غزالي وارد مي‌كند و اشكال اصلي را در محذور عقلي آن و تلازم آن با تناسخ مي‌داند. در اين نوشتار به بررسي نقدهاي ملاصدرا بر غزالي در مسأله معاد جسماني پرداخته و شباهت‌ها و تفاوت‌هايي كه بين نظرية اين دو انديشمند وجود دارد را به روش تحليل عقلي و از رهگذر بررسي مناقشة ملاصدرا بر غزالي بيان داشته‌ايم. در اين راستا شباهت‌هايي در باب بقاي نفوس بعد از مرگ و مقام تجرد عقلي نفس به چشم مي‌خورد، هرچند در نگرش به ماهيت نفس انسان و نسبت نفس با بدن، از يكديگر متمايز و متفاوت هستند. لذا در كيفيت بدن اخروي تعبير به مثليت يا عينيت بدن اخروي با بدن دنيوي نمودند. ولي اين اختلاف در تعبير بوده و در حقيقت مراد اين دو انديشمند يك چيز است و آن اين كه اين هماني بين شخص محشور در آخرت با دنيا برقرار باشد.